(818 S. K. m. 257) (2886 S. K. m. 51)
Dava: Taraflar arasındaki kira uyarlaması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat Gönül Kirmikil ile davacı vekili avukat Armağan Örücü'nün gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı şirket, çimento üretiminde kullanmış oldukları kalker hammaddesinin Hazinenin özel mülkiyetindeki taşocağından sağlanması için davalı ile daha önce 24.11.2002 tarihinde sona eren beş yıllık kira sözleşmesinin yapıldığını, süre bitiminden önce araziyi yeniden bir yıllık süre için kiralamak istediklerini davalıya bildirdiklerini, 18.12.2002 tarihli komisyon raporunda kira bedelinin yıllık 115.340.750.000 TL olması gerektiğinin belirlendiğini, buna rağmen davalının 3.1.2003 tarihli ihalede muhammen bedeli 500.000.000.000 TL üzerinden belirlediğini, kendilerinin de müzayaka halinde ihalede 500100.000.000 TL teklif vermek suretiyle 24.1.2003 tarihli sözleşmeyi imzalamak zorunda kaldıklarını ileri sürerek, kira bedelinin günün koşullarına ve özellikle komisyon raporuna uygun olarak, 115.340.750.000 TL'ye indirilmesine, ödenen ilk taksit bedeli olan 125.025.000.000 TL'nin de iadesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, kira bedelinin yüksek olmadığını, davacının serbest iradesiyle ihaleye katılıp sözleşmeyi imzaladığını, bu durumda uyarlama talep edilemeyeceğini öne sürerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davacının, üretimini sürdürebilmek için zorunlu olarak müzayaka halinde sözleşmeyi imzaladığı, bu nedenle kira bedelinin uyarlanmasını talep edebileceği kabul edilerek, yıllık 500.100.000.000 TL olan kira bedelinin bilirkişi raporları ve davacı talebi de dikkate alınarak, 115.340.750.000 TL olarak uyarlanmasına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Hazineye ait olan taşınmazın, taraflar arasında imzalanmış olan beş yıllık kira sözleşmesinin bitiminden sonra yeniden, bu kez bir yıllık süre ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile 500.000.000.000 TL tahmini kira bedeli üzerinden ihaleye çıkarıldığı, ihaleye tek istekli olarak katılan davacı tarafından 500.100.000.000 TL teklif verilerek, 24.1.2003 tarihinde taraflar arasında bir yıllık kira sözleşmesinin imzalandığı anlaşılmaktadır. Davacı, kira bedelinin yüksek olduğunu belirterek komisyon raporu uyarınca kira bedelinin yıllık 115.340.750.000 TL'ye uyarlanmasını talep etmiştir. Oysaki Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 197.400,00 m2'lik saha, taşocağı olarak kullanılmak üzere Hazine tarafından Devlet İhale Kanununun hükümlerine uygun olarak tahmin edilen kira bedeli üzerinden ihaleye çıkarılmış, davacı şirket tarafından da serbest irade ile teklif edilen bedel üzerinden, kendilerinde kalan ihale sonrasında 24.1.2003 tarihli sözleşme imzalanmış olup, ihale ile yapılan kira sözleşmelerinin açıklanan bu özelliği karşısında davacı şirketin ihale ile yükümlendiği kira bedelinin altında bir bedelle sonradan kira bedelinin uyarlanmasını istemesi mümkün değildir. Kaldı ki kira bedeli de bir yıl süreli olup, kısa süreli kira sözleşmelerinde kira bedelinin uyarlanması da talep edilemez. Bu itibarla mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 400 YTL. duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 26.12.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy