(2004 S. K. m. 72) (818 S. K. m. 19, 20, 65)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı Veysel Akbaş, davalı İsmail Toygar ve dava dışı şahısla birlikte öğrenci taşıma ihalesine girdiklerini, ancak kendisi davalı ve dava dışı Şahsın anlaşarak bir kişinin ihaleye girmesini kararlaştırdıklarını anlaşmadan dönmemek içinde 3. kişinin de senet imzalayıp dava dışı Erdal Demiralp'e verdiklerini, davalının Erdal Demiralp'de bulunan senedi alarak doldurup icraya koyduğunu, senedin BK. 19, 20 ve 65. maddelerine göre batıl olduğunu belirterek davalıya borçlu olmadığının tespiti ile bononun iptalini istemiş, birleşen davada ise davacı Talip Göktürk asıl davadaki gibi iddiada bulunarak davalı İsmail Toygar'ın Erdal Demiralp'den senedi alarak diğer davalı Osman Şen'e ciro ettiğini ve onunda takibe koyduğunu ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ile bononun iptalini istemiştir.
Davalı İsmail, bonoların ihaleye fesat karıştırmak için verilmediğini, cezai şart mahiyetinde olduğunu, iptali istenen bonolardan bir tanesini olaylardan haberdar olmayan diğer davalı Osman Şen'e ciro ettiğini savunarak davanın reddini dilemiş, diğer davalı Osman Şen davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, bonoların ihaleye fesat karıştırmak için düzenlendiği ve bu nedenle de davacılar ve davalı İsmail Toygar'ın ceza mahkemesinde mahkum oldukları gerekçesiyle asıl ve birleşen davadaki bonoların iptaline karar verilmiş; hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı İsmail Toygar'ın tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davalı Osman Şen'in temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacılar ile davalı İsmail Toygar'ın İlköğretim okulu ihalesine girmek için anlaştıkları, ancak ihaledeki rekabet ortamını ortadan kaldırmak hususunda irade birliği yaparak ihaleye bir kişinin girmesini sağladıkları, aralarındaki bu anlaşmadan dönerek her birinin bono imzalayıp dava dışı Erdal Demiralp'e verdikleri, davalı İsmail'in bu bonoları Erdal'dan alarak bir tanesini kendisinin icraya koyup, 30.8.2001 tanzim ve 24.9.2002 vadeli diğer bonoyu, aralarındaki ilişkiye göre 3. şahıs durumda bulunan diğer davalı Osman Şen'e ciro ettiği ve Osman'ın da takipte bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı Osman, davacılar ve diğer davalının kendi aralarındaki ilişkinin dışında olup bonoya ciro yoluyla hamil olan şahıs durumundadır. Bir başka deyişle davalı Osman, davanın diğer taraflarına göre 3. kişi durumunda olup aleyhine hüküm kurulabilmesi ancak davalı Osman'ın kötüniyetli ve diğer davalı ile el ve iş birliği içinde olması durumunda mümkündür. Davalı Osman Şen'in kötüniyetli olduğu, bononun ne amaçla verildiğini bildiğinin ispat edilmesi halinde aleyhine hüküm kurulması gerekir. Mahkemece bu husus gözetilerek davalı Osman Şen'e ciro yoluyla geçen bononun keşidecisi davacı Talip Göktürk'den davalı Osman'ın kötüniyetli olduğuna dair var ise delileri sorulup alınarak, Osman Şen'in bu yönde karşı delilleri var ise bunlarında toplanmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile bu davalı hakkında da aleyhe hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı İsmail Toygar'ın tüm temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bent uyarınca temyiz olunan hükmün davalı Osman Şen yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 12.12.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy