(818 S. K. m. 535, 538)
Dava: Taraflar arasındaki ortaklığın feshi tasfiye ve alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı ve karşı davacı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat İlhan Baydar ile davacı Mehmet Ali Canpolat ve vekili avukat Çağatay Korhan Tokgöz'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalıya ait Ocakta taş mermer üretimi ve satışı hususunda 4.11.2000 tarihli sözleşme ile davalıyla birlikte adi ortaklık oluşturduklarını, bu güne dek ortaklığa 210.000 DM. finansman sağladığını, kendisinin edimlerini yerine getirmesine rağmen davalının edimlerini yerine getirmediği gibi, davalının taahhüdünde bulunan ocak için ruhsatta almadığını, ortaklığın 16.4.2001 tarihinde son bulduğunu ileri sürerek adi ortaklığın feshini, ortaklığa avans olarak verdiği toplam finansman miktarı olan 210.000 DM. verildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini ortaklığın tasfiyesini istemiştir.
Davalı, davacının ödediği paraların avans değil, sermaye niteliğinde olduğunu, geri istenemeyeceğini, davacının sözleşme uyarınca ödemesi gereken parayı zamanında ve tam olarak ödemediğini, ödemelerinde TL. olarak yapıldığını, kendisinin edimlerini yerine getirdiğini savunarak davanın reddini dilemiş karşı dava olarak da, ortaklığın 618.600.000 TL. telefon borcunu ödediğini, sözleşme uyarınca 6 aylık fiilen çalıştığı için aylık 500.000.000 TL. ücret alacağı olduğunu, ortaklığa verdiği 45 VA 524 plakalı aracın satılmasından doğan 850.0000.000 TL. nın kendisine ödenmesi gerektiğini ileri sürerek 3.000.000.000 TL. ücret, 618.600.000 TL. masraf alacağı ve 850.000.000 TL. de araç satışından kaynaklanan bedel ile tasfiye sonucunda kalan bakiyenin yarısının tahsilini ve ortaklığın fesih ve tasfiyesini istemiştir.
Mahkemece, adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine, tasfiyenin 10.9.2004 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda yapılmasını, adi ortaklığın tasfiyesi nedeniyle davacının alacağının 109.305.378.275 TL. olduğunun tespitiyle bu alacağın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalı karşı davacıdan tahsiline tasfiye nedeniyle davalı karşı davacı alacağının ise 21.945.652.895 TL. olduğunun tespitine ve bu miktarın karşı dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacı karşı davalıdan tahsiline, ortaklığa ait malların yedi eminlik ücreti ve masrafları ile diğer borçlarından tarafların eşit olarak sorumlu tutulmalarına yargılama sırasında satışı yapılarak bankaya depo edilen ortaklık mallarının bedelinin tasfiye sırasında tasfiye memurunca tarafların alacak ve borç miktarları gözönüne alınarak değerlendirilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı karşı davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı- karşı davalı bir davada adi ortaklığa 210.000 DM. avans verip finansman sağladığını ileri sürmektedir. Taraflar arasında düzenlenen 6.11.2000 tarihli ortaklık sözleşmesinin 3/a-b-c maddelerinde davacının finansman temini amacıyla ödemesi gereken miktarlar Türk lirası olarak belirlenmiş olup, sözleşmede davacının DM veya başka bir yabancı para cinsinden ödemede bulunacağına dair kararlaştırma mevcut olmayıp, sözleşmenin 5/m maddesinde üretim masraflarına mahsup edilmek üzere muhasebe müdürü Özlem Bürcü'ye ortaklık kasasında muhafaza edilmek üzere 15.000 DM.ın teslim edilmesinin kararlaştırılması da davacının sözleşmenin 3/a-b-c maddelerinde kararlaştırılan ve davalı karşı davacı tarafından 49.948.250.000 TL. olduğu kabul edilen davacı karşı davalı ödemelerinin DM olarak yapıldığını ispatlamaz. Davacı karşı davalı ödemelerin DM olarak yapıldığını ispat için muhasebe müdürü Özlem Bürcü tarafından düzenlenen el yazılı belgeye dayanmış ise de davalı karşı davacının bu belgede imzasının bulunmaması ve kabul edilmemesi nedeniyle bu belgenin esas alınması da mümkün değildir. Mahkemece davacı-karşı davalının ortaklığa finansman sağlamak için ödediği paranın 49.948.250.000 TL. olarak kabul edilerek ve bu bedel her hangi bir şekilde yabancı para cinsine çevrilmeyerek bilirkişilere hesaplama yaptırılmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, davacı karşı davalı tarafından ödenen 49.948.250.000 TL.nın önce sözleşme tarihindeki kura göre DM.a çevrilmesi ve ardından da bu DM.ın dava tarihindeki kurdan TL.na çevrilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.
3-Taraflar arasındaki ortaklık sözleşmesinin 510 maddesinde 45 VA 524 plakalı otonun ortaklık adına kayıt ve tescil edileceği belirtilmiş olup, dosya içinde bulunan 22.1.2001 tarihli adi yazılı sözleşme ile davacı-karşı davalının 45 VA 524 plakalı otoyu 850.000.000 TL.na dava dışı 3. şahsa sattığı anlaşılmaktadır. Bahsi geçen aracın trafik kaydı getirtilmediği gibi, aracın kimin adına trafikte kayıtlı olduğu da araştırılmamıştır. Mahkemece az yukarıda plaka numarası anılan aracın trafik kaydı ve belgeleri getirtilerek, aracın kime ait olduğu belirlenmeli ve tasfiyeye dahil edilip edilmeyeceği saptanmalı ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemenin değinilen bu yönü gözardı ederek yazılı şekilde hüküm tesisi etmiş olması da usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı karşı davacı Cemil Bürcü'nün diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 numaralı bentler uyarınca temyiz olunan hükmün davalı karşı davacı Cemil Bürcü yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 400 YTL. duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 11.07.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy