(1086 S. K. m. 74, 275)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı kooperatifi dava konusu taşınmazı davalı belediyenin tahsisen satış kararı ile 13.2.1998 tarihinde 5.151.000.000 TL. ödeyerek satın aldığı halde, satış kararının geçersiz olduğu gerekçesi ile iptal edilerek, ihaleye çıkartıldığını belirterek öncelikle taşınmazın adına tescilini, olmadığı takdirde rayiç değerinin tahsilini, olmadığı takdirde ödediği satış bedelinin tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne, dava tarihindeki taşınmaz değeri olan 22.930.250.000 TL. ve taşkırma bedeli 948.750.000 TL.nın yasal faiziyle tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Dava konusu taşınmazın hazine adına kayıtlı iken, davalı belediyece davacıya 13.2.1998 tarihinde tahsisen satıldığı hususları taraflar arasında ihtilaflı değildir. Davacıya yapılan satış, belediye meclisinin bu yeri satış yetkisi olmadığı için 30.7.1999 ve 30.12.1999 tarihli belediye meclisi kararı ile iptaline karar verilerek, Belediye encümenince de ihaleye çıkarılarak başkasına satılmış, davacı bu ihaleye katılmamıştır. Dava konusu taşınmaz, ihale tarihinde davalı belediye üzerine tescillidir. Taraflar arasındaki satış tapuda resmi şekilde yapılmadığı için kural olarak geçersizdir. Davalı Belediye meclisinin tahsisen satış yetkisi yoktur. Buna göre geçersiz sözleşmelerde taraflar verdiklerini aynı anda iade ile yükümlüdür. İade kapsamını belirlerken denkleştirici adalet ilkesi gözetilmelidir. Mahkemece yapılacak iş davacının muhtelif tarihlerde ödediği 5.151.000.000 TL.nın her bir ödeme tarihinden, tahsisten satış kararının 10592 Belediye meclisi kararı ile iptal edildiği tarihe kadar ekonomik etkenler nedeniyle azalan alım gücü, enflasyon, tüketici eşya fiyat endeksi, altın ve döviz kurlarındaki artışlar, memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar vs. Etkenlerin ortalamaları alınarak ulaşacağı alım gücü yukarıda açıklanan ilke ve esaslar ışığında gerektiğinde konusunda uzman bilirkişi yada kurulundan ayrıntılı rapor alınarak belirlenip, istemle de bağlı kalınarak belirlenecek miktara hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde dava tarihindeki rayiç değere hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenle kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 21.06.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy