(6570 S. K. m. 7) (1086 S. K. m. 275)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, kendisine ait taşınmazı 1.5.1984 günlü protokol ile 49 yıllığına intifa hakkını davalıya verdiğini, protokol hükümlerine göre taşınmazın bakım ve onarımını yapmadığının tespit edildiği, taşınmazın bakım ve onarımını yapmadığının tespit edildiği, yine izinsiz olarak büfe yapıp, ticari amaçla 3. kişilere kiralayarak protokol hükümlerine muhalefet ettiğini, bu sebeple kira protokolünün akde aykırılık nedeniyle feshini, muarazanın menini, tahliyesine, akde aykırı yapılan büfeler nedeniyle 2001-2002-2003 yılları için toplam 10.350.000.000 TL kira alacağının yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Davalı, taşınmazı bakım ve onarımını yaptığını, büfeler içinde izin aldığını, kira bedeli ödemeye hazır olduğunu ancak, istenen bedelin fahiş olduğunu savunarak devam reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davalının inşa ettirdiği büfeler için davacıya yazdığı 2.3.1999 günlü izin talebine verilen 7.4.1999 günlü cevapta, belirlenecek kira şartları çerçevesinde büfe yapılıp işletilmesinde sakınca olmadığı bildirilerek, davalının inşaa ettiği büfelere açıkça izin verilmiştir. Yine davacı 28.4.2003 günlü ihtarda bu büfeler için 2001-2002-2003 yılları için kira bedeli ödenmediğinden akde aykırılık nedeniyle de tahliyesi talep edilmiştir. Davalı 24.6.2003 günlü davacıya gönderdiği yazıda kira bedeli ödemeyi kabul ettiğini ancak istenen kira bedelinin fahiş olduğunu bildirmiştir.
Davacı, davalı tarafın yaptırılıp işlettiği büfelere açıkça izin vererek, kira koşullarının ileride belirleneceğini belirttikten sonra kurduğu kira tesbit komisyonunun 12.12.2001 günlü kararı ile kira bedelini tesbit edip, 28.4.2003 günlü ihtarla davalıya tebliğ etmiştir. Davalı bu kira bedeline itiraz ettiğine göre, sonradan yapılan ve verilen izinle protokol kapsamına alınan büfelerin kira bedeli taraflar arasında ihtilaflı hale gelmiştir. Mahkemece, ihtilaflı büfe kira bedeli üzerinden inceleme yapılıp, taraf delilleri toplanarak, konusunda uzman bilirkişiden de rapor alınarak davacı tarafından belirlenen kira bedelinin fahiş olup olmadığı belirlenerek, fahiş olduğu taktirde uygun bir kira bedelinin tesbiti ile bu miktar üzerinden tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
3- Taraflar arasındaki protokolün 5. ve 10. maddesinde taşınmazın bakım ve onarımın davalı tarafından yapılması, 7. maddesinde de genel müdürlükçe yayınlanan ve kulübe tebliğ edilen genelgelerdeki esaslara uyulmaması halinde yazılı olarak ikaza rağmen aykırılığın düzeltilmemesi halinde intifa hakkının tek taraflı olarak kaldırılacağı kararlaştırılmıştır. Davacının yaptırdığı incelemede, taşınmazın harap halde olduğu ve 60 gün içinde bakım ve onarımı yapılmadığı taktirde akde aykırılıktan tahliye ve alacak davası açılacağı 28.4.2003 günlü ihtarla davalıya bildirilmiştir. Davalı, taşınmazın bakım ve onarımını yaptırmak için boşalttığını, 2003-2004 sezonunda bakımı yapılmış olarak faaliyete geçeceğini 24.6.2003 günlü yazı ile davacıya bildirmiştir. Davacı bakım ve onarım yapılmaması nedeniyle akdin feshi ve tahliye için eldeki davayı açtığı halde, mahkemece mahallinde yapılan keşifte taşınmazın durumu, bakım ve onarımının yapılıp yapılmadığı hakkında bir gözlem yapılmamış, aldırılan bilirkişi raporunda da bu husus tartışılmamıştır. Buna göre mahkemece tarafların bu iddialarının incelenmesi için delilleri sorulup, mahallinde keşif yapılarak, konusunda uzman bilirkişiden de rapor aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde bu hususta inceleme yapılmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. ve 3. bentte açıklanan nedenle kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 12.07.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy