(818 S. K. m. 101)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu düşünüldü:
Karar: Davacı, davalının ihtiyacı olan silah tribünü temini işini yükümlendiğini, 1. grup 154 adet malzeme alımı sözleşmesinin 26.11.1999 tarihinde, 2. grup 288 adet malzeme alımı sözleşmesinin de 26.11.1999 tarihinde yapıldığını, davalının şartname gereğince % 50 eksik alım hakkını kullanarak iki grup alımını da yarıya düşürdüğünü, buna göre 1. grup malın süresinde 2. grubun ise Almanya tarafından konulan ambargo nedeni ile 17 gün gecikme ile teslim edildiğini bu durumun da mücbir sebep sayılarak cezalı süre uygulanmaması gerekirken davalının tüm ihale bedeli üzerinden % 50 eksik alım talebini gözetmeden ceza uygulaması yapıldığını ve alacaklarından kesinti yapıldığını ileri sürerek şimdilik 200.000.000.000 TL.nın faizi ile ödetilmesini istemiş, birleşen davaları ile de davalının fazladan ödenen avans faizi olarak 850.850.000.000 TL. tahakkuk ettirilerek davalı nezdindeki çeşitli alacaklarından kesinti yapıldığını ileri sürerek 18.1.2002 tarihli dava ile kesilen 154.852.120.000 TL.nın 12.4.2002 tarihli dava ile kesilen 695.997.880.000 TL.nın faizi ile ödetilmesini istemiştir.
Davalı, şartnamenin 11. maddesine göre, 1. grup için 1.12.1999 tarihinde 1.078.000.000.000 TL., 2. grup için 3.1.21999 tarihinde 2.016.000.000.000 TL. ihale bedelinin % 50 tutarı kadar müteahhit avansı verildiğini, ve akabinde 27.1.2000 tarihinde % 50 eksik alımın yapılacağının davacıya bildirildiğini, buna göre iki ayrı sözleşme konusu olan tüm malzeme alınacakmış gibi alınacak malzemenin tüm bedelinin ödenmiş olduğunu, eksik alım nedeni ile avans iadesi yapılmadığından ceza alacağının yerinde olduğunu, eksik alımın davacıya tebliğ edildiği tarihten hak edişin ödenmesi gerekin tarihe kadar firmanın haksız kullanımında kalan tutar için 850.850.000.000 TL faiz tahakkuk ettirilerek davacıya bu durumun 20.12.2001 tarihli yazılı ile bildirildiğini savunarak davaların reddini dilemiştir.
Mahkemece, ıslah dilekçesi de nazara alınarak 520.284.000.000 TL. fazla tahsil edilen ceza tutarının dava tarihinden faizi ile davalıdan tahsiline, birleşen davaların reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- B.K.nun 101. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. Davalı idare 1.12.1999 ve 3.12.1999 tarihlerinde sözleşme bedelinin % 50 tutarı kadar avansı davacıya ödemiş ve 27.1.2000 tarihinde % 50 eksik alım yapacağını bildirmiş olmasına rağmen, önceden ödediği tutara faiz tahakkuk ettirildiğini dava açıldıktan ve malzeme teslim edilip sözleşme hükümleri yerine getirildikten sonra 20.12.2001 tarihli yazı ile davacıya bildirmiştir. Bu duruma göre, davacı davalıyı faiz alacağı açısından dava tarihinden önce temerrüde düşürmediğinden faiz tahakkuk ettirilip, davacının nezdindeki diğer alacaklarından mahsup etmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Açıklanan duruma göre, davacının birleşen davaları hakkındaki talepleri değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Yanlış değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
3- Davalı vekili mahkeme kararını 13.5.2005 tarihli dilekçe ile temyiz etmiş, 18.5.2005 tarihli dilekçe ile de temyiz talebinden vazgeçtiklerini bildirmiştir. Davalı vekilinin vazgeçme dilekçesine yetkili organ tarafından muvafakat verildiğinden davalının temyiz dilekçesinin reddine karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent gereğince temyiz olunan mahkeme kararının davacı yararına bozulmasına, 3. bent gereğince davalının temyiz dilekçesinin reddine, peşin harcın istek halinde iadesine, 03.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy