(1086 S. K. m. 437)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, davalı A. Ç.'ın davalı kooperatiften aldığı 8 kg tohumluk soğanı diğer davacı ile birlikte ortak olarak 15 dönümlük tarlaya ektiklerini, ancak tohumluk soğanların bozuk olması nedeniyle verim alamayıp zarara uğradıklarını ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere mahrum kalınan kar için 1.000.000.000 TL yaptıkları masraf için de 1.000.000.000 TL olmak üzere 2.000.000.000 TL.nın tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile toplam 16.000.000.000 TL.nın ödetilmesini talep etmiştir.
Davalı, davacı M. M.'un kooperatifle ilgisi olmadığını, diğer davacının ise aldığı soğan bedelini ödemediğini, davacı A.'nin teklif edilen 525.000.000 TL.nı kabul etmediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davacı M.'in aktif dava ehliyeti olmadığı için M. yönünden davanın reddine, davacı Ali Çalışkan yönünden davanın kabulü ile 16.000.000.000 TL.nın davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı A. Ç.'ın davalı kooperatiften aldığı tohumluk soğanın bozuk çıkması nedeniyle bu soğanlardan verim alınamadığı tarafların kabulündedir. Davacı M.'in İl Tarım Müdürlüğüne yaptığı 3.6.2003 tarihli müracaat üzerine anılan kurum elemanlarınca mahallinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen tutanakta tohumluk soğanın 13 Mart 2003 tarihinde tarlaya ekildiği saptanmış, davacılar bunun aksine bir iddiada bulunmamışlardır. Yargılama sırasında Eskişehir Ziraat Mühendisleri Odasından alınan cevabi yazıda soğan ekiminin Şubat ayı ortalarında başlayıp Nisan ayı sonuna kadar devam ettiği, soğanların ekildiği andan itibaren 15-20 gün içinde intaç edeceği, çiftçilikle uğraşan kişinin ekim sonrası çimlenmede bozukluk olup olmadığını 15-20 gün sonra anlayabileceği, böyle bir durumda yeni bir tohumla ikinci kez ekim yapılabileceği belirtilmiş olup, İl Tarım Müdürlüğünün 16.4.2004 tarihli cevabi yazısında da benzer saptamalarda bulunularak birinci ekimin uygun olmaması durumunda ikinci kez ekim yapılabileceği belirtilerek soğanların 10-15 gün içinde toprak yüzeyine çıkabileceği vurgulanmıştır. Öte yandan yargılamada alınan bilirkişi ek raporunda da aynı belirlemeler yapılmıştır. Yukarıda anlatılan hususların birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davacı Ali tarafından 13 Mart 2003 tarihinde ekilen soğanların bozuk olup olmadığının 15 gün içinde anlaşılabileceği, bu sürenin sonunda soğanların bozuk olduğunun anlaşılması halinde ikinci kez ekim yapılabileceğinin kabulü zorunlu bulunmaktadır. Davacı A. ikinci kez ekim yapabilecek zamana sahip olmasına rağmen, ikinci kez ekim yapmamak suretiyle kusurlu olup, hiç kimse kendi kusuruna dayanarak hak iddia edemez. Bu itibarla davacı ancak ilk ekim nedeniyle yapmış olduğu tohumluk, ekim, sürüm, işçilik, gübre vs. masrafları isteme hakkına sahiptir. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek davacının ilk ekim nedeniyle yapmış olduğu masrafların nelerden ibaret olduğu ve bedeli belirlenerek, belirlenecek bu miktarla sınırlı olmak üzere karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bent uyarınca temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 11.04.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy