(1086 S. K. m. 74) (818 S. K. m. 257, 284)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün taraflar avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat T. Ertunç geldi diğer taraftan gelen olmadığından duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacılar, davalıların kendilerine ait taşınmazlarını 1.11.1995 başlangıç tarihli sözleşme ile davacılardan C. Bülbül'e kiraya verdiklerini, Cuma'nın da davalıların muvafakatlerini alarak aynı taşınmazı daha yüksek bedelle dava dışı Çorumlular Derneğine alt kiraya verdiğini, davalıların alt kiracıyı kandırıp, 1.6.1998 başlangıç tarihinde yeni bir sözleşme imzalattırdıklarını, bu sözleşmeye dayanarak davalılardan alt kiracıdan ilk yıl için aylık 650.000.000 TL., ikinci yıl içinde 990.000.000 TL. kira tahsil ettiklerini, bu iki yıllık kira parasının davacılardan Cuma'ya ödenmesinin gerektiğini, tüm bunlara rağmen davalı kiralayanların 1.6.1998 tarihinden itibaren aylık 260.000.000 TL. dan üç aylık kirayı da ayrıca davacı Cuma'dan tahsil ettiklerini, davacı Cuma'nın alt kiracı dava dışı Çorumlular Derneğinin kendisine kira borcunu ödememesi üzerine hakkında takip başlattığını, bunun üzerine davalılar ile alt kiracı arasında sözleşme kurulduğunu ve alt kiracının kira paralarını davalılara ödediğini öğrendiğini, Cuma'nın alt kiracıya ve davalılara karşı kiracılığın ve aralarındaki sözleşmenin geçerli olduğunun tespiti yönünde dava açtığını ve davayı kazandığını, davalılar tarafından alt kiracı Çorumlular Derneğinin 13.5.2000 tarihi itibariyle tahliye ettirildiğini, alt kiracının davalılara kira parası ödediği gibi Cuma'nın açtığı kiracılığın tespiti davasının kesinleşmesi üzerine yine davacılardan Cuma'nın açtığı itirazın iptali davası sonucu Cuma'ya da ikinci kez kira parası ödemek zorunda kaldığını, bunun üzerine alt kiracı Çorumlular Derneğinin davalılara ödediği kira parası ve bunun işlemiş faizi ki toplam 38.616.672.000 TL. alacağını davacılara temlik ettiğini, davacılardan Cuma'nın davalılara 1.9.1998 tarihinden itibaren aylık 260.000.000 TL. dan 21 aylık toplam 5.460.000.000 TL. borcu bulunduğunu bu borcun temlik edilen alacaktan mahsubu ile bakiye 33.356.672.000 TL. nın davalılardan yarı yarıya tahsili ile 20.356.672.000 TL. nın Cuma'ya 12.800.000.000 TL.nın da diğer davacı H. Sümergen'e temlik tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini istemişlerdir. Davalılar dava dışı Çorumlular Derneğinin isteği üzerine ve rızası ile sözleşme imzaladıklarını, sözleşmenin halen yürürlükte olduğunu, anılan derneğe borçlarının bulunmadığını, ayrıca davacılardan Cuma'nın aralarındaki sözleşme gereğince zamanında ödemediği kira borcu için her ay %10 gecikme cezası ödemesinin gerektiğini, temlik edilen alacak yönünden de işlemiş faiz istenemeyeceğini savunarak davanın reddini dilemişlerdir. Mahkemece, 5.5.2004 tarihli ek bilirkişi raporu esas alınarak 8.092.147.476 TL. nın davalılardan müştereken ve mütesessilen tahsili ile davacılara 4.046.073.738 TL. olarak yarı yarıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, her iki tarafça temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Toplanan delillerden ve dosya kapsamından davalı kiralayanların 1.6.1998 tarihinden itibaren 24 aylık kira parasının dava dışı alt kiracı Çorumlular Derneğinden tahsil ettikleri gibi yine bu dönemde 1.6.1998 tarihinden itibaren üç aylık kira parasını da davacı Cuma'dan tahsil ettikleri, dava dışı alt kiracı Çorumlular Derneğinin de hem davalılara hem de davacılardan Cuma'ya kira parası ödediği, davalılara ödediği kira parasında da davacılara temlik ettiği anlaşıldığı gibi, davacılar dava dilekçelerinin 6 numaralı bendinde açıkça davacılardan Cuma'nın alt kiracısı olan Çorumlular Derneğinin hem davalılarca hem de Cuma'ya kira bedeli ödemek zorunda kaldığını, davalılara ödediği kira alacağı ve işlemiş faizini kendilerine temlik ettiğini her bir davacıya temliknamede gösterilen oran dahilinde ödeme yapılması gerektiğini ileri sürerek talepte bulunmuşlardır. Bu talepleri kendilerini ve mahkemeyi bağlar dava dışı Çorumlular Derneği kira borcunu hem davacılardan Cuma'ya hem de davalılara ödediğine ve davalılara ödediği miktarı da davacılara temlik ettiğine, davacıların da bu temlik alacağına dayalı olarak talepte bulunduklarına göre davacılar artık birde kira sözleşmesine dayanarak talepte bulunamazlar. Zira davada dayanılan 23.1.2001 tarihli temlikname kapsamından da açıkça anlaşılacağı gibi davacılardan Cuma ile alt kiracısı dava dışı Çorumlular Derneği arasındaki borç da tasfiye edilmiştir. Bu durumda davacılar, anılan temliknameye dayanarak temlike konu edilen ve dosya içerisindeki tarihsiz Belge başlıklı yazı ile davalılara dava dışı Çorumlular Derneği tarafından 1.6.1998 tarihinden itibaren ödenen bir yıllık kira tutarı 7.800.000.000 TL. ile, 1.6.1999 tarihinden itibaren yine bir yıllık dönem için ödenen 11.800.000.000 TL. ki toplam 19.600.000.000 TL. nı temliknamede gösterilen hisseleri oranında isterler. Dava dışı Çorumlular Derneği veya davacılar bu davanın açılmasından önce davalıları temerrüde düşürdüklerini ispat edemedikleri için temlike konu alacağın işlemiş faizini isteyemezler. Temliknamede işlemiş faizden bahsedilmesinin de sonuca etkisi yoktur. Öte yandan davalılarda süresi içerisinde alt kiracıdan kira paralarını tahsil ettiklerinden onlarda davacı Cuma'dan işlemiş akdi faiz isteyemezler. Bu durumda mahkemece temlike konu alacağın toplamının 19.600.000.000 TL. olduğu kabul edilmeli, bu paradan davacıların her birinin alacağı miktarın temliknamedeki hisseleri de dikkate alınarak oranlaması yapılarak belirlenmeli, bundan sonra davacılardan C. Bülbül'ün davalılara olan 21 aylık kira borcu tespit edilmeli ve temlik alacağından mahsubu yapıldıktan sonra varsa kalan miktar yönünden her bir davacı lehine talepleri de gözönünde bulundurularak ayrı ayrı hüküm kurulmalıdır. Mahkemenin bu hususları gözardı ederek yetersiz bilirkişi rapor ve ek raporlarını esas almak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte belirtilen nedenle tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine, ikinci bentte belirtilen nedenlerle temyiz olunan kararın her iki taraf yararına BOZULMASINA, 400 YTL. duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 21.06.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy