(2709 S. K. m. 172) (4077 S. K. m. 1, 22, 23) (1086 S. K. m. 516, 533)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacılar, davalı T. Turizm Ltd. Şti.'den 3 günlük yılbaşı-kurban bayramı programı satın aldıklarını, diğer davalı Y. Halıcı A.Ş.'ye ait otelde rezervasyon yapıldığını, ancak vaad edilen koşulların bulunmaması ve kötü muamele nedeniyle tatil yapamadıklarını ileri sürerek, ödenen 1.068,00. YTL bedelin iadesi ve her bir davacı için 2.500,00. YTL olmak üzere toplam 10.000,00. YTL manevi tazminatın tahsili için, sözleşmedeki Türsab Tahkim Kurulu'nun ihtilaflarda yetkili olduğuna ilişkin tahkim şartı uyarınca Türsab Tahkim Kurulu'na başvuruda bulunmuş, tahkim kurulunun 13.08.2007 tarihli kararı ile davanın 1.068,00. YTL için kabulü, manevi tazminat koşulları oluşmadığından bu talebin reddine karar verilmesi üzerine, kararın HUMK 532. madde ve devamı uyarınca tebliği ve tasdiki için İzmir 3. Tüketici Mahkemesi'ne başvurusu üzerine, tahkim kurulu kararı taraflara tebliğe çıkarılmış; hakem kararı davacı tarafından esası yönünden temyiz edilmiştir.
Türsab Tahkim Kurulu'nun 13.08.2007 tarihli kararının incelenmesinde, davacıların davalı Y. Halıcı A.Ş.'ye ait Pamukkale'deki otelde 31.12.2006 - 03.01.2007 tarihleri arasında beraberindekiler ile birlikte tatil yapmak için rezervasyon yaptırarak bedelini ödediği, ancak tesisin istenen koşullara sahip olmaması ve şikayetinin giderilmediği gibi kötü muamele görmeleri nedeniyle tesisten tatil yapmadan ayrılmak zorunda kaldıkları için, iade edilmeyen 1.068,00. YTL alacağının ve 10.000,00. YTL manevi tazminatın tahsili için Türsab Tahkim Kurulu'na başvurduğu, davalıların talebin reddini talep ettikleri, tahkim kurulunca 4822 Sayılı Yasa gereğince davalılar tarafından ayıplı hizmet verildiğinin kabulü ile ödenen bedelin iadesine ancak yasal şartları oluşmadığından bahisle manevi tazminat talebinin reddine karar verildiği hususları ihtilafsızdır. İhtilafın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki ilişkinin hukuki durumunun belirlenmesi ve 4077 Sayılı Kanun kapsamındaki ihtilafların tahkime tabi olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
Tahkime ait hükümler HUMK 516-536. maddelerinde düzenlemiş olup, taraflar arasında doğan ve adli yargının görevli olduğu her çeşit uyuşmazlıkların çözülmesinde genel kural olarak, mahkemeler görevlidir.
Ancak bir hak üzerinde ihtilafa düşen tarafların kamu düzenine ilişkin olmayan konularda anlaşarak bu uyuşmazlığın giderilmesini mahkemeler yerine, özel kişilere bırakmaları mümkündür. Usul Hukukumuzda, bir davanın hakemler marifetiyle bakılıp sonuçlandırılması özel bir yargı yoludur. Kanunların açıkça veya zımni olarak cevaz verdiği hallerde tahkim yolu açıktır. Taraflar aralarındaki uyuşmazlığın hakem yolu ile çözülmesi hususunda irade serbestisine sahiptirler. Davacı ile davalı T. Ltd. Şti. arasında düzenlenen 30.12.2006 tarihli müşteri sözleşmesinin 7.6 maddesindeki tahkim şartına dayanarak, dava hakem heyetinde açılmış ve hakem heyetince görülerek sonuçlandırılmıştır.
4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 1. maddesi ile amacının bu kanunun amacı, kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici, zararlarının tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlemeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir olduğu, 2. maddesi ile kapsamının bu kanunun, 1'inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar olduğu, 3. maddesi ile de kanunun uygulaması ile ilgili tarifler yapılmış, 22. maddesi ile Tüketici Sorunları Hakem Heyeti oluşturulup, bu hakem heyetine hangi hallerde mecburi olarak, hangi hallerde ihtiyari olarak başvurulabileceği belirtildikten sonra, 23. maddesi ile bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılacağı belirtilmiştir.
4077 Sayılı Kanunun amacını belirleyen 1. maddesinin açık hükmü ile yasanın bütününden, anayasanın 172. maddesinde yer alan Devlet, tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirleri alır, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini teşvik eder hükmü doğrultusunda, birey olarak daha zayıf ve korunmaya muhtaç durumda olan tüketicilerin, satıcı, sağlayıcı vs. karşısında daha etkin bir şekilde korunmasını sağlamak, sosyal ve iktisadi hayattaki gelişmeler karşısında, çağdaş hukuka uygun olarak bu yasanın hazırlanıp çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini, ekonomik çıkarlarını korumak, aydınlatmak her şeyden önce Devletin Anayasa ile üstlendiği görevleridir. Bu yasa ile kamunun yararının korunması, sosyal düzen ve adaletin, tüketiciler ile satıcılar-sağlayıcılar vs. arasında kapsamlı bir ahengin sağlanması amaçlanmıştır. Bu kanun ile tüketici korunurken aynı zamanda kamu düzeninin sağlanması amaçlanmış olduğundan, kanunun doğrudan kamu düzeni ile ilgili olduğunda hiç tereddüt edilmemelidir.
Tüketicinin korunmasını amaçlayan 4077 Sayılı Kanunun kamu düzeni ile ilgili özel bir kanun olması, bu yasanın 22. maddesi ile tüketici sorunları hakem heyeti olarak bir hakem heyeti oluşturulmasından, yasa koyucunun böylece zımnen özel tahkim yolunu kapadığı, 23. maddesindeki bu kanunun uygulaması ile ilgili her türlü ihtilafların tüketici mahkemelerinde görüleceği şeklindeki hükmünden, görevli mahkemenin yasa ile açıkça belirlendiği ve bu kanunun uygulanmasından çıkan ihtilafların mutlaka tüketici mahkemelerinde veya miktara göre tüketici hakem heyetlerinde bakılması gerektiği, tahkim yolu ile özel hakemler önünde görülemeyeceğinin kabulü gerekir.
Somut olayda, taraflar arasındaki paket tur tatil sözleşmesinden doğan ihtilaf, 4077 Sayılı Kanunun 1, 2, 3/c-f ve 23. maddeleri nazara alındığına bu yasa kapsamında kalmakta ve ihtilafı çözmede tüketici mahkemeleri görevli olduğundan, sözleşmedeki tahkim şartı geçersizdir. Uyuşmazlığın hakemler vasıtası ile çözümlenme olanağı yoktur. Öyle olunca hakem kurulunca açıklanan bu hususlar göz ardı edilerek, görevleri kapsamında olmayan dava hakkında verdikleri, usul ve yasaya aykırı karar HUMK 533/3. maddesi hükmü gereği bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, 25.09.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy