(4721 S. K. m. 705, 994) (818 S. K. m. 158, 159, 160, 161, 213) (2644 S. K. m. 26) (1512 S. K. m. 60)
Dava: Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı sebeplerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içerisinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı davalı ile kardeş olduklarını, 10.10.1999 günlü harici Arsa Satış Senedi sözleşmesi ile bedeli peşin ödemek suretiyle 136 ada 5 parsel s. tapulu taşınmazı satın aldığını, ancak tapu devrinin verilmediğini ileri sürerek, adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini, bunun mümkün olmaması halinde sözleşme gereğince kararlaştırılan cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, sözleşmenin geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu taşınmazın tapulu olduğu yönünde bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Tapulu taşınmazın satışına ait sözleşme resmi şekilde yapılmadığından hukuken geçersizdir. (MK.705, BK. 213, Tapu K.26 ve Noterlik K.60 maddeleri). O sebeple geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmaz. Resmi biçimde yapılmayan sözleşmelerdeki cezai şartta geçersizdir. Mahkemenin kabulü de bu doğrultuda olup ilke olarak doğrudur. Ne var ki geçersiz sözleşmelerde taraflar aldıklarını birbirlerine iade ile yükümlüdür. Ancak bu tip sözleşmede alıcı iyiniyetli zilyet durumundadır. TMK 994. maddesi gereğince iyiniyetli zilyet geri vermeyi isteyen kimseden, şey için yapmış olduğu zorunlu ve yararlı giderleri tazmin etmesini isteyebilir ve bu tazminat ödeninceye kadar şeyi geri vermekten kaçınabilir.
Somut uyuşmazlıkta 10.10.1999 günlü sözleşmede .. tapunun verilmemesi halinde ve bugünden itibaren yapılacak olan inşaat masraflarına karşılık olmak üzere 15.000 DM olarak tazminat ödeyeceğim kararlaştırılmıştır.
Sözleşmedeki bu düzenleme BK 158-161 maddelerinde düzenlenen cezai şart niteliğinde olmayıp, satışın gerçekleşmemesi halinde alıcının, satıcıdan MK 994. maddesi gereğince iyiniyetli zilyet olarak yaptığı giderler karşılığı ödeyeceği miktardır. Davacı satışa konu arsada inşaat yapmak suretiyle masraf yapmışsa bunun karşılığını sözleşmede kararlaştırıldığı üzere davalıdan isteyebilir. Bu halde mahkemece, satışa konu arsa üzerinde davacının inşaat yapıp yapmadığı belirlenerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: 1. bent gereğince davacının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan sebeplerle temyiz edilen kararın temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istem halinde iadesine, 20.01.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy