(1086 S. K. m. 9, 10, 22) (818 S. K. m. 73) (YHGK. 05.11.2003 T. 2003/13-640 E. 2003/627 K.)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalılarla ortak dershane kurmak konusunda anlaştıklarını, anlaşmaya uygun davalılara ödeme yaptığını, karşılığında davalılardan 14.07.1998 tanzim tarihli. 15.09.1998 vade tarihli 27.000 DM bedelli senet aldığını, davalıların anlaşmaya uymadıkları gibi senet bedelini de vadesinde ödemediklerini, davalılar aleyhine icra takibi başlatmasına rağmen bononun zamanaşımına uğradığı gerekçesi ile takibin iptal edildiğini ileri sürerek davalılarca ödenmeyen senet bedeli alacağı olan 7951,00 YTL.nin faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, yetki itirazında bulunarak davanın reddine karar verilmesini dilemişlerdir.
Mahkemece, genel yetki kuralı gereğince davalının ikametgahının Ankara olduğu belirtilerek yetkisizlik kararı verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasındaki dava zamanaşımına uğramış bonodan doğan alacak davasıdır. Kural olarak HUMK 9. maddesi gereği her dava açıldığı tarihteki davalının ikametgahı mahkemesinde açılmalıdır. Aynı kanunun 10.maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edildiği veya davalı ya da vekilinin dava tarihinde da bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Öte yandan yine aynı kanunun 22. maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri belirtilmiştir. Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, HUMK. nun 9. maddesi uyarınca genel yetkili olan ve 10.maddedeki kural gereğince özel yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı) Somut olayda davacı ile davalılar arasındaki 15.09.1998 vade tarihli davaya dayanak gösterilen senette de HUMK. nun 22. maddesine göre yetkili mahkemenin Osmaniye Mahkemeleri olduğu kararlaştırılmış olduğu gibi BK 73/1. maddesi gereğince aksi kararlaştırılmış olmadıkça para borcu alacaklının ikametgahında ödenir. Yani sözleşmenin ifa yeri Osmaniye'dir. Alacaklı davacının ikametgahı da Osmaniye'dir. Bu yetki sözleşmesi ve HUMK. 10 ve BK. 73/1 maddeleri gereği Osmaniye mahkemeleri davaya bakmaya yetkilidir. Öyle olunca mahkemece işin esasına girilip sonucu hakkında hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, 27.01.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy