(1086 S. K. m. 428)
Dava: Taraflar arasındaki sözleşmenin feshinin tespiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, Demre ilçesi, Büyük Kum Mahallesi, Kömürlük mevkiinde bulunan taşınmazın irtifak hakkının 6832 sayılı Yasanın 17. md, gereğince ve Orman Bakanlığının 15.03.1993 günlü kararı ile 49 yıllığına davalı belediyeye tahsis edildiğini, belediyenin tahsis amacına uygun olarak bu taşınmaz üzerine 1997 ve 1998 yıllarında lokanta, şelale, disko, havuz vb, tesisler yaptığını ve bu tesislerin içinde bulunan 9737 m2'lik alanı, 12.08.2004 yılında yapılan sözleşme ile yap-işlet-devret modeli uygulanmak suretiyle 10 yıl süreyle kendilerine kiraladığını, burada büyük bir masrafla konaklanabilecek turizm tesisi oluşturduklarını, ancak Orman Bakanlığı ile Demre Belediyesi arasında gelişen tahsisin iptaline ilişkin olaylar nedeniyle 12.04.2007 tarihinde davalı kuruma başvurarak bu sorunun giderilmesini talep ettiklerini, belediye meclisinin 2.5.2007 tarihli kararı ile taşınmazdaki yapıların tespiti için Demre Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvurulduğunu, bu mahkemenin 2007/36 D.iş dosyasında yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda taşınmazda yapılan tesislerin maliyetinin KDV hariç 792.645,98 YTL olduğunun belirlendiğini, ancak belediye ile yapılan görüşmelerden sonuç alınamadığı, bilahare davalı belediye başkanlığınca 11.12.2007 tarihli yazı ile taşınmazın tahliyesinin istendiğini, bu yazı ile belediyece sözleşmenin feshedildiğinin anlaşıldığını, taşınmazda 10 yıl süreyle turizm hizmeti vererek kazanç sağlamayı hedeflediklerini, sözleşmenin ilk 3 yılının tamamlanmasına kısa süre sonra fesih ile büyük zarara uğradıklarını belirterek taraflar arasında akdin fesholunduğunun tespiti ile şimdilik Demre Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/36 D.iş sayılı dosyasında hesaplanan 792.645,98 YTL alacağın ve buna eklenecek KDV'nin tespit tarihinden işleyen reeskont faiziyle davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı Belediye, Orman Bakanlığınca tahsisin iptal edildiğini ve bu alanın tahliye edilmesinin istenildiğini, davacıdan da kiralamış olduğu yerin tahliyesinin istendiğini, bu nedenle haksız feshin bulunmadığını, taşınmazın halen davacı tarafından kullanıldığını ve gelir elde edildiğini, istenen bedelin içinde taşınır malların bedelinin de bulunduğunu, taşınır mallar bedelinin toplam bedelden indirilmesinin gerektiğini, bu bedelin de 10 yılın toplam bedeli olup, davacının bu yeri 3 yıldır kullandığını, zaten 7 yıl daha kullanmış olsaydı bu yerlerin Demre Belediyesi'ne bedelsiz geçeceğini, bu nedenle de bu bedelden kalan 3 yıl düşüldükten sonra geri kalan 7 yılın hesaplanmasının gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, taraflar arasındaki 13.8.2004 tarihli sözleşmenin feshedildiğinin tespiti ile davacı tarafından taşınmaza yapılan muhdesat ve yatırım bedeli olarak bilirkişi tarafından hesaplanan 694.486.98 YTL.nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davalı Belediye'ye Orman Bankalığı'nca tahsis edilen taşınmazın 9.737 m2'lik kısmının 12.8.2004 tarihinde taraflarca yapılan yap-işlet-devret modeli uygulanmak suretiyle 10 yıl süreyle davacıya kiralandığı, daha sonra Orman Bakanlığı'nın tahsisi iptal etmesi neticesinde davalı Demre Belediyesinin 11.12.2007 tarihli yazısı ile taşınmazın tahliye edilmesinin istendiği hususları uyuşmazlık konusu değildir. Davacı, tahliye istemli bu yazı ile sözleşmenin Belediye'ce feshedildiğinin tespiti ile taşınmaza yapmış olduğu yatırım ve muhdesatlar karşılığı olmak üzere 792.645,98 YTL.nin Belediyeden tahsili istemli eldeki bu davayı açmıştır. Davalı Belediye, taşınmazın fiilen davacı tarafından kullanıldığını ve halen davacının buradan gelir elde ettiğini bildirmiştir. Öyle olunca, kiralamaya konu taşınmazın halen davacı tarafından kullanılıp kullanılmadığı hususlarının araştırılması gerekmektedir. Taşınmaz halen davacının kullanımında ise, davaya konu ettiği bedeli isteyemeyeceği düşünülmelidir. Eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirir.
3- Mecurun tahliye edildiğinin anlaşılması halinde: Taraflar arasındaki sözleşmenin süresinin 10 yıl olduğu ve dava tarihi itibariyle de taşınmazın 3 yıldır davacı kullanımında olduğu sabit olup, hükmedilen bedelin bu yıllara oranlanmak suretiyle kullanılan yıllara isabet eden bedelin toplam bedelden mahsup edilmesi gerekirken, bu hususun gözardı edilerek aksine düşünce ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda birinci bent gereğince davacının tüm, davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, ikinci ve üçüncü bentlerde açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, aşağıda dökümü yazılı 3.15 TL kalan harcın davacıdan alınmasına, 15.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy