(1136 S. K. m. 163, 164, 165)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, davalı Ö.'in murisinden intikal eden paranın.....bank'tan diğer davalı mirasçı tarafından usulsüz çekilmesi nedeniyle, davalı Ö.'in avukatı olarak diğer davalı ve dava dışı banka aleyhine İzmir 1. A.T.M. 2001/479 esas sayılı dosyasına konu davayı açtığını, bu davanın açılmasından sonra davalıların kendi aralarında miras taksim mukavelesi yaptıklarını ve davalı G. vekili tarafından mahkemeye verilen dilekçe ile dava konusu miktarın tamamının miras taksim yoluyla alındığının belirtildiğini, devam eden davada davalı G. yönünden sulh nedeniyle diğer davalı banka yönünden ise esastan davanın reddine karar verildiğini, bu kararın temyiz aşamasında davalı Ö. tarafından yeni vekil atanmak suretiyle bu atanan avukat tarafından kararın temyiz edilerek, kendisinin vekilliğine son verildiğini, ancak emeğinin karşılığı olan vekalet ücretinin ödenmediğini belirterek, Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesi gereğince % 20 oran üzerinden 150.000.-TL ve karşı vekalet ücreti olarak 33.623,33.-TL vekalet ücreti alacağının bulunduğunu, bu ücretten 165. madde gereği dava sulh ile sonuçlanmakla diğer davalının da sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 100.000.-TL.nin alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalılar davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece vekalet ücreti alacağına esas davanın sulh ile sonuçlanması nedeniyle her iki davalının da vekalet ücretinden sorumlu olduğu kabul edilerek, bilirkişi tarafından vekalet ücretine esas davanın karar tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılarca temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesi bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın çözümü açısından ücret sözleşmesinin bulunmadığı durumlarda hangi tarihteki düzenlemenin uygulanacağı açıklığa kavuşturulmalıdır. 5043 Sayılı Yasa ile Avukatlık Kanunu'nda 164. maddenin dördüncü fıkrası değiştirilmiş, 164/4. maddede; Avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu veya taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı yahut ücret sözleşmesinin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu veya ücret sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hallerde, değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasındaki bir miktar avukatlık ücreti olarak belirlenir. Yine 5043 Sayılı Kanunun 7. maddesi ile geçici 21. madde eklenmiş olup, anılan maddede; Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, kesin hükme bağlanmamış bütün ihtilaflarda bu kanunun değişik hükümleri uygulanır. düzenlemesi getirilmiştir. Ne var ki, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'na 5043 Sayılı Kanunla eklenen Geçici 21. madde Anayasa Mahkemesi'nin 07.02.2008 günlü kararı ile iptal edilmiştir. Öyle olunca, artık geçici 21. maddenin, dolayısıyla 5043 Sayılı Kanunun 164. maddesinde yapılan değişikliklerin de uygulanması mümkün değildir. Bu durumda, hukuki yardımın başladığı tarihteki yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerekir. Hukuki yardımın ne zaman başladığı konusu ise değişken olup her işlemin özelliğine göre farklılık gösterebilmektedir. Örnek vermek gerekirse, dava açılmış ise, dava açıldığı, ya da tespit yapıldığı tarih, müvekkilin aleyhine dava açılmış ise cevap verme tarihi, ya da vekaletnamenin verilme tarihi hukuki yardımın başladığı tarih olarak esas alınmalıdır.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun ücrete ilişkin 163 ve 164. maddeleri vekil ile müvekkil arasındaki ücrete ilişkin düzenlemeleri getirmiştir. 1136 Sayılı Kanunun bazı hükümlerini değiştiren 4667 Sayılı Kanun, 02.05.2001 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu kanun yürürlüğe girmeden önceki uyuşmazlıklarda sözleşme var ise, sözleşme hükümleri, yok ise ya da sözleşme geçerli değil ise, 163. maddenin son fıkrası hükümleri uygulanmaktaydı. 163. maddenin son fıkrasında ise Yazılı ücret sözleşmesi yapılmamış olan hallerde asgari ücret tarifesi uygulanır. düzenlemesi bulunmaktadır. Böylelikle, sözleşmenin yapılmamış olması ya da geçersiz olması hallerinde hukuki yardımın başladığı tarihteki asgari ücret tarifesinin uygulanacağı açıktır. Dairemizin kararlılık kazanmış uygulamaları da bu yöndedir. Yine 4667 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 02.05.2001 tarihinden itibaren ise, Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinin 4. fıkrası uygulanacaktır. Madde sözleşmenin yapılmamış olması halinde ...Avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu hallerde, değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır. Değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde ise asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından davanın sonucuna ve avukatın emeğine göre değişmek üzere ücret anlaşmazlığı tarihindeki dava değerinin yüzde beşi ile yüzde onbeşi arasındaki bir miktar avukatlık ücreti olarak belirlenir... düzenlemesini getirmiştir. Bu düzenlemeye göre 02.05.2001 tarihinden sonra hukuki yardıma başlayan avukat emeğine göre yüzde beş ile yüzde on arasındaki bir miktarı ücret olarak hak edecektir. Yine 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda, 20.1.2004 tarihinde 5043 Sayılı Kanunla değişiklikler yapılmış ve Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinin dördüncü fıkrası değişikliğe uğramış ve Avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu veya taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı yahut ücret sözleşmesinin belirgin olmadığı veya tartışmalı olduğu veya ücret sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayıldığı hallerde, değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşuluyla ücret itirazlarının incelemeye yetkili merci tarafından davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğine göre ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasındaki bir miktar avukatlık ücreti olarak belirlenir. Değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde ise avukatlık asgari ücret tarifesi uygulanır düzenlemesi getirilmiştir. Böylece 20.01.2004 tarihinden sonra başlayan hukuki yardımlarda sözleşme bulunmaması halinde ya da sözleşmenin belirgin olmaması, tartışmalı bulunması ya da sözleşmenin geçersiz sayıldığı hallerde ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin yüzde onu ile yirmisi arasındaki bir miktar avukatın emeğine göre verilmelidir. Halen de yürürlükte olan düzenleme bu şekildedir. Geçici 21. madde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiğinden bu madde ancak 20.01.2004 tarihinden sonra başlayan hukuki yardımlarda uygulanabilecektir.
Özetlemek gerekirse değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde hukuki yardımın başladığı tarihteki yürürlükte olan kanun hükümleri uygulanarak, hukuki yardımın yapıldığı tarih 02.05.2001 tarihinden önce ise asgari ücret tarifeleri, bu tarih ile 20.01.2004 tarihleri arasında hukuki yardım başlamışsa yüzde beş ile onbeş, bu tarihten sonra ise, yüzde onu ile yüzde yirmi arasındaki bir oran tatbik edilecek, değeri para ile ölçülemeyen davalarda ise avukatlık asgari ücret tarifeleri uygulanacaktır.
Somut olaya gelince; dava konusu olayda, vekalet ücretine esas davanın sulh ile sonuçlanması nedeniyle Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesi gereğince davalılar arasında müteselsil sorumluluk ilişkisi bulunduğu ve taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesi mevcut olmayıp, davacı avukat tarafından 16.04.2001 tarihinde vekalet ücretine esas İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2001/479 esas sayılı davası açıldığına göre, dolayısıyla bu tarih itibariyle sözleşme ilişkisi kurulması nedeniyle davacı, bu tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu'nun 164/4. maddesi hükmü gereğince nispi vekalet ücreti istemeye hak kazanmıştır. Mahkemece, Avukatlık Kanunu'nun 164/4 maddesi hükmü gereğince hukuki yardımın başladığı tarihteki asgari ücret tarifesinin uygulanarak davacının hak ettiği nispi vekalet ücretinin belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yanlış değerlendirme ve gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalıların sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan 910,00.-TL temyiz harcının istek halinde davalılara (Ö. ve G.) iadesine, 17.01.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy