(5521 S. K. m. 1) (1475 S. K. m. 1) (2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, kardeşi olan davalının, sahibi olduğu işyerinde Sosyal Sigortalar Kurumuna bağlı işçi olarak çalıştığını, Türk Ticaret Bankasına ait olan ve Banka kapandığı için kasada kalan, boşa imzalı çeklerden birinin davalı tarafından ele geçirilip doldurarak 150.000 TL haline getirildiğini, ibraz edilen çek hakkında söz konusu bankanın faaliyetlerine son verilmiş olması nedeniyle işlem yapılamadığını, bunun üzerine davalının çek bedelinin ödenmesi için ihtar gönderdiğini ileri sürerek, söz konusu çekin iptaline, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davacı adına görünen işyerinin gerçek sahibinin kendisi olduğunu, dava konusu çekin davacı ile aralarındaki taşınmaz satışı ve değişik zamanlarda elden vermiş olduğu nakit paralar nedeniyle verildiğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, muhatap bankanın 2002 yılında bankacılık yapma izninin kaldırılması nedeniyle, keşide tarihi 2006 yılı olan dava konusu belgenin çek olarak kabul edilemeyeceği, davalı tarafından alacağın yazılı belge ile de ispat edilemediği belirtilerek, davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dava, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, davacı, davalının kendisine ait olan işyerinde işçi olarak çalıştığını ileri sürmüşse de, taraflar arasında işçi, işveren ilişkisi olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Gerçekten de taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında bir hizmet sözleşmesine dayanması halinde, 1475 ve 5521 sayılı kanunların 1.maddeleri hükümleri gereğince hizmet sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davaların İş Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden, genel mahkeme niteliğindeki Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış olan bu davada, öncelikle mahkemenin davaya bakmakla görevli olup olmadığının incelenmesi gereklidir. Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi mahkemece resen dikkate alınmalıdır. O halde mahkemece, öncelikle taraflar arasında İş Kanunu kapsamında bir hizmet akdi olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre, İş Kanunu kapsamında bir akdin varlığının tespiti halinde; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi, aksi durumda işin esasının incelenmesi gerekirken, açıklanan husus gözardı edilerek, davada öncelikle dikkate alınması gerekli olan görev hususunda gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmadan işin esası incelenmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
2- Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.
Sonuç: Temyiz edilen kararın (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, (2) nolu bent gereğince ise davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 17.01.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy