(1086 S. K. m. 428)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacı, umumi mağazacılık faaliyeti yaptığını, bu bağlamda davalıdan aldığı çeltik karşılığı makbuz senetleri düzenleyip davalıya verdiğini, ancak makbuz senedine konu çeltiği kendi deposu yerine, davalıya ait depoda; çeltikle kira ve bakım sözleşmesi ile çeltikle makbuz senedi karşılığı kredi kullanım şartlarını düzenleyen sözleşme hükümleri gereği muhafaza ettiğini, davalının makbuz senetlerini teminat göstererek bankadan kredi kullandığını, kredi borcunu ödemediğini, makbuz senetleri karşılığı olan çeltiklerin bedelini makbuz senetlerini ibraz edene, ödeme yükümlülüğü altında olduğunu, davalıya sözleşme gereği teslim edilen ve makbuz senetlerinde belirtilen pirinçlerin yapılan kontrollerde davalı deposunda olmadığının anlaşıldığını bu hususun tutanakla saptanıp ilgili hakkında ceza davası açıldığını belirterek davalı deposunda bulunması gereken ancak bulunmayan 700 ton çeltik bedeli 945.000.00 TL'nın zararın vuku bulduğu tarihten itibaren sözleşmede kararlaştırılan %27 oranında faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, Dairemizin bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucu, davanın kısmen kabulü ile 507.673,36 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
1- Davacı, 700 ton çeltik teslimi karşılığında makbuz senedi düzenleyerek davalıya verdiği, normal koşullarda çeltiklerin davacıya ait depoda muhafaza edilmesi gerekirken, çeltikle Makbuz Senedi karşılığı Kredi Kullanım Şartlarını Düzenleyen Sözleşme ve Çeltikle Kira ve Bakım Sözleşmesi gereği çeltiklerin davalıya ait depoda muhafaza edildiği, davalının bu sözleşmeler gereği çeltikleri davacıya iade yükümlülüğü altına girdiği, davacının da yasa ve sözleşme gereği makbuz; senedi ibraz edildiğinde rayiç fiyattan çeltikleri satın alma yükümlüğü altında olduğu, davalının bu makbuz senetlerini bankaya ciro ederek kredi kullandığı, davalının kredi borcunu ödememesi üzerine bankanın makbuz senedi karşılığı davacıdan talepte bulunduğu, bu durumda davacının makbuz senedi karşılığındaki miktar kadar çeltik ürünü bedelini bankaya ödemekle yükümlü olduğu, ancak çeltiklerin sözleşme ile davalıya teslim edilmesine rağmen, davalının bu çeltikleri depodan çıkararak sattığı, davalının sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle çeltiklerin davacıya teslim edilmeyeceğinin anlaşılması üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece, ilkin davanın reddine karar verilmiş, Dairemizin 2010/4451-8931 esas-karar ve 21.6.2010 tarihli bozma ilamı ile 700 ton karşılığı düzenlenen makbuz senetlerindeki çeltik bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi belirtilerek mahkeme hükmü bozulmuştur. Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş ancak, makbuz senetlerindeki toplam miktarın 945.000. TL olduğu, davacı kurum tarafından bu makbuz senetlerine dayalı olarak yapılan ödemenin ise 507.673,36 TL olduğu, bu nedenle davacı yönünden oluşan zararın emanet makbuzları toplam bedeli kadar değil bu emanet bedeli makbuzlarına istinaden davalı tarafça çekilen krediye bağlı olarak ödenen miktar kadar olduğu belirtilerek 507.673,36 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Bozmaya uyulmakla taraflar yararına usulü müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozmada işaret edilen hususun eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Öyle olunca Dairemizin 2010/4451-8931 esas-karar ve 21.6.2010 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, 700 ton karşılığı düzenlenen makbuz senetlerindeki çeltik bedeli ki, toplam 600.390,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
2- Bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, 2.bentte açıklanan nedenle davalının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 19.01.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy