(Hizmet İşleri Genel Şartnamesi m. 11, 12)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalı şirket tarafından Kara Kuvvetleri Komutanlığı Bursa Gemlik Askeri Veteriner Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığına 15 Mayıs 2005-14 Mayıs 2006 tarihleri arasında bir yıl süreyle hazır sıcak yemek hizmeti verildiğini, ancak davalı şirket çalışanlarından A. D., T. K. ve İ. A.'ın Milli Savunma Bakanlığı ve davalı şirket aleyhine işçilik haklarına dair açtığı alacak davaları sonucu, davacı Bakanlık tarafından Bursa 2. İş Mahkemesi'nin 22.10.2009 tarih ve 2009/802 E.761 K. Sayılı kesinleşmiş ilamına istinaden Bursa 8. İcra Müd.nün 2009/1503 esas sayılı icra dosyasına 16.8.2010 tarihli ödeme emriyle 6.703,66 TL. Bursa 2. İş Mahkemesi'nin 22.10.2009 tarih ve 2009/803 E.2009/762 karar sayılı kesinleşmiş ilamına istinaden Bursa 8. İcra Müd.nün 2010/1504 esas sayılı icra dosyasına 16.8.2010 tarihli ödeme emriyle 6.703,66 TL. Bursa 2. İş Mahkemesi'nin 22.10.2009 tarih 2009/805-764 sayılı kesinleşmiş ilamına istinaden Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2010/1506 Sayılı icra dosyasına 16.8.2010 tarihli ödeme emriyle 6.701,36 TL. ödeme yapıldığını, İdareyle davalı şirket arasında imzalanan 4.5.2005 tarihli Hazır Yemek Hizmeti Sözleşmesi ve eki Genel Şartname hükümlerine göre çalışacak işçilerin İş Kanunu ve diğer kanunlara göre bütün sosyal haklarıyla bütün sorumluluklarının yüklenici firmaya ait olduğunu ileri sürerek fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla toplam 20.108,68 TL. nin 16.8.2010 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı; Davacıyla hizmet alımları Tip sözleşmesini imzalayarak taşeron olarak çalıştığını, gerçek anlamda asıl işveren- alt işveren ilişkisinden söz edilemeyeceğini, rücu davasının haksız ve hukuki dayanağının olmadığını, hizmet alım sözleşmesinin hiçbir yerinde çalışan personelin ihbar, kıdem, yıllık izin gibi haklarının şirket tarafından ödeneceği şeklinde hüküm bulunmadığını, işçilik alacaklarının tümünden şirketin sorumlu tutulmasının yasaya aykırı olduğunu, müştereken sorumlu olduklarını, şirketin sadece kendi dönemiyle sorumlu olacağını belirterek davanın husumet noksanlığından reddine, eğer usule dair itirazlar kabul görmez ise haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, alınan bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle Davanın kabulüyle 20.108,68 TL. nin 16.8.2010 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacı, yemek hizmeti ihalesinin davalı tarafça üstlenildiğini, ihale şartnamesine göre, davalı yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin iş hukukundan doğan her türlü işçilik haklarıyla ilgili tazminatlarından sorumlu olduklarını ileri sürerek eldeki davayı açmış olup, dava dışı işçinin işçilik tazminatlarının tahsili için açtığı dava sonunda hesaplanan tazminatın eldeki davanın tarafı olan davacı ve davalıdan tahsiline karar verildiği ve icra takibi sonunda da, davacı tarafından ödendiği ihtilafsızdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Bu cümleden olarak, davacıyla davalılar arasında düzenlenen sözleşmenin 23. maddesinde; yüklenicinin çalıştıracağı personele dair sorumluluklarının ilgili mevzuatın emredici hükümleriyle genel şartnamenin 6. bölümünde düzenlenmiş olduğu yüklenicinin bunlara aynen uymakla yükümlü olduğu belirtilmiş ise de, Genel Şartnamenin 6. bölümünde dava konusuyla ilgili bir hüküm bulunmadığı yalnızca personel başlıklı C. bendinin 12. maddesinde ... Hizmet İşleri Genel Şartnamesi 11. madde hükümleri dışında firmayla çalışanları arasında herhangi bir sorun meydana geldiğinde idarenin taraf olmayacağı. belirtilmekle yetinilmiştir. Sözleşmelerin diğer hükümleri incelendiğinde, davacı Bakanlığın çalıştırılacak işçilerle ilgili işe başlama, çalışma koşulları, denetleme, mali haklarının ödenmesiyle ilgili denetim ve kontrolün tamamen elinde bulundurduğu ancak taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde, işçilerin iş akitlerinden doğacak tazminattan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir. Dairemizce aynı nitelikteki sözleşmeden kaynaklanan ve işçilerin iş mahkemesinde açtığı benzeri davalarda, işveren kurumla yükleniciler arasında sözleşmelerin asıl işveren-alt işveren ilişkisi olmayıp muvazaa olduğu sonucuna varılmış ve benzeri kararlar derecattan geçerek kesinleşmiştir. Hal böyle olunca tacir olan davalının çalıştırdıkları işçilerin fiili işçilik dışında sair tazminat haklarından sorumlu olacaklarını bilebilecek durumda oldukları ancak, davacı Bakanlığın da asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alındığında doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerekir. O halde mahkemece, davalının bu ilkeler çerçevesinde sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, aksi düşüncelerle dava dışı işçiye ödenen tazminat miktarının tamamının davalıya rücu edilebileceği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı sebeplerle davalının 2. bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, (2) bentte açıklanan sebeplerle temyiz edilen hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istenmesi halinde iadesine, 10.05.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy