(2004 S. K. m. 67) (818 S. K. m. 390)
Dava: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalının avukat olduğunu, davalıya 31.07.2003 tarihinde verdiği vekaletnameyle vekilliğini yürüttüğünü, Alanya 1. icra müdürlüğünün 2003/4204 esas sayılı takip dosyasından tahsil ettiği parayı tarafına vermediğini, bu yüzden 23.03.2006 tarihinde haklı olarak azlettiğini, alacağının tahsili için icra takibinde bulunduğunu, davalının takibe haksız itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaliyle icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir.
Davalı, davacının vekili olarak yaptığı tüm işlemlerden davacının bilgisi ve onayı olduğunu, davacı adına takip edilen dosyada ihtiyati haciz sırasında takip borçlularının 2500 TL bedelli çek verdiklerini, davacı adına tahsil ettiği parayı bu çeki ciro ederek nakit para vererek davacıya teslim ettiğini savunarak davanın reddini dilemiş, karşı dava ile de davacının vekili olarak takip ettiği dosyadan vekalet ücretinin ödenmediğini ileri sürerek şimdilik 2000 TL vekalet ücreti alacağının tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı-karşı davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, vekili olan davalının icra takip dosyasından tahsil ettiği parayı kendisine iade etmediği, vekaleti kötüye kullandığı iddiasıyla doğan zararının tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Dava, hukuki nitelikçe vekaletin gereği gibi özen ve sadakatle ifa edilmemesine dayalı tazminat alacağıdır.
Vekil; müvekkile karşı, vekaleti sadakat ve özen ile ifa etmekle yükümlüdür (B.K. m. 390/2). Vekilin iş görmeyle amaç tutulan sonucun başarılı olması için hayat deneylerine ve işlerin normal akışına göre gerekli girişim ve davranışlarda bulunması ve başarılı sonucu engelleyecek davranışlardan kaçınması özen borcunun kapsamını oluşturur. Vekil iş görürken amaçlanan sonucun elde edilmemesinden değil, bu sonuca kavuşmak için yaptığı çalışmaların özenle görülmemesinden sorumludur. İş sadakatle ve özenle görülmüşse yönelinen sonuca erişilmemiş olsa bile gereği gibi ifa vardır. Vekilin gerekli özeni göstermesine rağmen sonucun elde edilmemesinin rizikosu vekile yüklenemez. Bu riziko müvekkilin üzerinde kalır. Burada özen borcunun yerine getirilmediğini ispat külfeti müvekkile aittir. Müvekkil özen ve sadakat borcunun yerine getirilmemesinden dolayı amaçlanan sonucun ortaya çıkmadığını ispat edecek vekil de; borcun yerine getirilmemesinde bir kusuru olmadığını kanıtlayarak sorumluluktan kurtulabilecektir.
Uyuşmazlığı, bu hukuki çerçeve içinde değerlendirmek gerekir. Davacının düzenlediği 31.07.2003 tarihli vekaletnamede, davalı vekile tanınan yetkiler içinde ... çek veya nakit olarak talep tahsil ve ahzu kabza sözlerinden bahsedilmesi ile; görülecek işte paraya dair bir sonucun elde edilmesinin ve müvekkile teslimin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Diğer bir anlatımla, davalı vekil, hesap verme borcunu, müvekkili davacıya nakit para vermekle ifa etmiş olacaktır. Davalı vekilin tazminatla sorumlu tutulabilmesi için gösterilmesi gereken özenin ölçüsü, somut olayın özelliği ve delillerle birlikte az yukarda açıklanan iki ana çizgi içinde değerlendirilerek tesbit edilmelidir.
Gerçekten de, davalı vekil cevap dilekçesinde davacı adına yürüttüğü takip dosyasından tahsil edilen parayı davacıya elden teslim ettiğini beyan ettiğinden ve davalı vekilin hesap verme yükümlülüğü olduğundan tahsil edilen parayı davacıya ödediğini davalı kanıtlamalıdır. Başka bir anlatımla davalı vekilin takip dosyasından tahsil edilen paralarla ilgili davacıya hesap verdiğini ispat etmesi gerekir. İspat külfeti davalıya düşer. Bütün bu hususlar değerlendirilerek ödemeye dair davalının tüm delilleri, davacının da karşı delilleri toplanarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, mahkemenin hukuki değerlendirmede, delilleri takdirde hataya düşerek eksik incelemeyle yazılı şekilde davanın reddine karar vermesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 18.40 TL. temyiz harcının istenmesi halinde iadesine, 30.05.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy