(6098 S. K. m. 49) (818 S. K. m. 41)
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacılar avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar vekili avukat ... ile davalılar ... Turizm Tic. A.Ş. ve diğerleri vekili avukat ...'ın gelmeleriyle duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacılar, İrlanda vatandaşı olduklarını, emlakçılık işi ile uğraştıklarını, davalı ... şirketinin ...' da inşa ettiği projedeki taşınmazların satışı konusunda ... ve Birleşik ...'ta tek satıcı konumunda olduklarını, 300'ü aşkın taşınmazın satışını gerçekleştirdiklerini, davalı ile iki ayrı ... komisyon sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme gereği komisyon ücreti ile birlikte belli miktarda satışa ulaşıldığı takdirde bazı taşınmazların tapularının ve diğer davalı şirketin bir kısım hisselerine ortak olunacağı taahhüdünde bulunulduğunu, kendisinin sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği halde davalıların taahhütlerini yerine getirmediklerini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL komisyon ücretinin davalıdan faizi ile birlikte tahsiline, davalı Birlik şirketine ait 2008 yılından bugüne kadar ki elde etmiş olduğu gerçek karın % 6'sının değerinin belirlenerek tahsiline, 12 adet 1+1, 3 adet 2+1, 3 adet penthouse vasıflı taşınmazların davalı Aydoğan Turizm şirketi adına olan kayıtlarının iptali ile kendileri adına tesciline bu mümkün olmazsa rayiç bedellerinin şimdilik 50.000,00 TL olmak üzere faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.
Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.
1- Davacı, eldeki dava ile taraflar arasında imzalanmış olan 12.01.2008 ve 02.07.2005 tarihli ... komisyon sözleşmelerinden doğan alacaklarının tahsilini istemiş, sözleşmeler gereği 300'den fazla taşınmazın satışını sağladıklarını ancak komisyon ücretlerinin ve vaadedilen diğer taahhütlerin yerine getirilmediğini iddia etmiştir. Davalılar ise davacının komisyon ücretini fazlasıyla aldığını, dava dilekçesinde bahsettiği kadar fazla satışa aracılık etmediğini, bahsedilen satışlardan bazılarının hiç gerçekleşmediği gibi bazılarından ise sonradan vazgeçildiğini, davacının her hangi bir alacağı olmadığını savunmuşlardır. Mahkemece, dava konusu sözleşmeler ile davacıya satışa aracılık için en geç 1.10.2005 ve 22.03.2008 tarihlerine kadar yetki verildiği komisyon sözleşmelerinde uygulanan 5 yıllık zamanaşımı süresinin bu tarihler ile dava tarihi arasında dolduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Ancak dava konusu sözleşmelerin içeriğinde sözleşmelerin geçerliliğine ilişkin veya sözleşmeden doğan alacakları muaccel hale getirecek türden bir tarihin bulunmadığı, mahkeme gerekçesinde bahsedilen ve sırasıyla sözleşmelerin 2. ve 4. maddelerinde yer alan 01.10.2005 ve 22.03.2008 tarihlerinin sözleşmelerde bahsedilen komisyon ücreti dışında belli oranda satış gerçekleştirilebilirse ek olarak sağlanacak ücretlere ilişkin olduğu anlaşılmakla birlikte davacıların komisyon ücreti alacağının bu tarihlerden itibaren muaccel olduğu kabul edilemez. Mahkemece, davacılar tarafından aracılık edilen satışların tarihleri ve bu satışlardan dolayı aracılık hizmetinin sona erdiği tarih ile davalının davacılara göndermiş olduğu fesih ihtarı da dikkate alınmak suretiyle zamanaşımı yönünden bir değerlendirme yapılması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2- Bozma nedenine göre davacıların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenlerle davacıların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 1480,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, peşin alınan 27,70 TL harcın istek halinde davacılara iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.05.2017 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)