(2709 S. K. m. 36) (6100 S. K. m. 27, 297, 320) (7201 S. K. m. 10, 25/A) (Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m. 38, 39, 40, 41, 43)
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı ... avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde temyiz eden davalı ... vekili avukat ... ile davacı A. ...'un gelmeleriyle duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, davalı arsa sahibi ... ile diğer davalı müteahhit şirket arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile davalı şirkete isabet eden zemin kat daireyi satın aldığını ancak tapu devrinin verilmediğini ileri sürerek, dairenin adına tesciline, mümkün olmazsa 66.500 TL. ödediği bedelin faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, duruşmaya gelmemiş, savunmada da bulunmamışlardır.
Mahkemece, davanın kabulü ile, 66.500 TL.nin faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
1- Savunma hakkı Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK.nun 27. maddesi hükmüne göre de, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, başka bir anlatımla, davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz. HMK.'nın 320/1. maddesinde "mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği" belirtilmişse de bunun ancak ön inceleme aşamasında ve "mümkün olan hallerde" olduğu belirtilmek suretiyle yasanın uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir.
HMK'nın 27. maddesinde belirtildiği üzere davanın taraflarının, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakları mevcut olup, bu hak çerçevesinde tarafların açıklama ve ispat hakkını kullanabilmeleri gerekmektedir. Hukuki dinlenilme hakkının usul hukukundaki bir diğer yansıması ise, HMK madde 297/1-c bendinde yer almış olup buna göre, mahkemelerin gerekçeli kararlarında, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi ile sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin belirtilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Eldeki davada; mahkemece davalıya, davacının dava dilekçesinde bildirdiği yurdışı adresine duruşma gününü bildirir davetiye gönderildiği ve Marsilye Başkonsolosluğu'nun 3.10.2012 tarihli mahkemeye yazdığı yazıda, tebligat evrakının "verilen adreste alıcı tanınmamaktadır” şerhi ile konsolosluğa iade edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10/1. maddesi ile "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartıyla her yerde tebligat yapılması caizdir" ilkesi benimsenmiştir. Yine, yurt dışında oturan Türk vatandaşlarına yapılacak tebliğler Tebligat Kanunun 25/A, Tebligat Yönetmeliğinin 38-41. maddeleri ile 43. maddesinde yer alan hükümlere tabidir. Bu hükümlere göre somut olayda davalıya tebligat yapıldığından bahsedilemez. Hal böyle olunca, Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olmayan şekilde yapılan tebligatın geçerli olduğu kabul edilemez. Dava dilekçesi geçerli şekilde davalıya tebliğ edilmeden yargılama yapılarak hüküm verilmesi davalının savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur. O halde dava dilekçesinin usulüne uygun şekilde davalıya tebliği ile savunma hakkı tanındıktan sonra davanın esasının incelenmesi gerekirken, bu yönün gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
2- Bozma nedenine göre, temyiz eden davalının sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenle kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, 2.bentte açıklanan nedenle, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 1480,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, peşin alınan 25,20 TL harcın istek halinde davalı-...'ye iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20.06.2017 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)