(6098 S. K. m. 123, 124, 125)
Taraflar arasındaki gayrimenkul satım sözleşmesinden kaynaklanan tazminata ilişkin asıl davanın ve alacağa ilişkin karşı davanın yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı karşı davalı, ... Evleri, B Blok, 7. Kat, 14 Nolu Bağımsız bölümü davalıdan satın aldığını, sözleşmenin 5.1. maddesi uyarınca taşınmazın en geç 30.07.2013 tarihinde teslim edilmesi gerektiğini, ancak dairenin geç teslim edildiğini bu yüzden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 01/08/2013-01/05/2014 tarihleri arasında taşınmazda oturamaması nedeniyle uğradığı kira zararı olan 20.250,00 TL'nin 03/03/2015 tarihinden itibaren temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı-karşı davacı, sözleşmenin 5.1. maddesinde teslimin, ödemenin tamamen gerçekleşmesinden sonra yapılacağının yazılı olduğunu, davacının ödemeyi geç yaptığını, öte yandan elektrik trafosunun geç yapıldığını, kanalizasyonun geç bağlandığını, belediye ve diğer kamu idarelerinin bu gibi hizmetleri aksatmaları nedeniyle oturma raporunun geç alındığını, bu sebeple geç teslimden dolayı kira bedeli tazmininin istenemeyeceğini, davanın reddine karar verilmesini; karşı dava olarak da davacının da içlerinde olduğu daire sahiplerinin talepleri üzerine ilave olarak faydalı ve değer arttırıcı hizmetler yaptığını, bu yüzden davacı-karşı davalıdan payına düşen 7.878,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, asıl dava yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; 9.600,00 TL'nin 03/03/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin davasının reddine, karşı dava yönünden de davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-karşı davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2—Davacı-karşı davalı, davalı-karşı davacı şirketten satın aldığı dairenin sözleşmede kararlaştırılan tarihte teslim edilmemesi nedeni ile 01/08/2013-01/05/2014 tarihleri arasındaki kira kaybı tazminatını talep etmiştir. Davalı-karşı davacı, davacı-karşı davalıya sattığı taşınmazı elektrik trafosunun geç yapıldığını, kanalizasyonun geç bağlandığını, belediye ve diğer kamu idarelerinin bu gibi hizmetleri aksatmaları nedeniyle mücbir sebeplerden dolayı geç teslim ettiğini savunmuş ve karşı davasında dava konusu taşınmazın değerini arttırıcı işler yaptığını, bunların bedelinin davacı-karşı davalıdan tahsil edilmesini istemiştir.
Mahkemece, taraflar arasında taşınmaz alım satım sözleşmesi yapıldığı, sözleşmenin 5.1 maddesine göre bedelin tamamının ödendiği tarihte taşınmazın teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, davacının ödemenin tamamını 02/10/2013 tarihinde yaptığı, taşınmazın davacıya 26/02/2014 tarihinde (oturma raporunun alındığı tarih) teslim edildiği, dolayısıyla 4 ay 24 günlük bir geç teslimin söz konusu olduğu, öte yandan sözleşmedeki teslimin gecikebileceği hallerle ilgili sebeplerin ortaya çıkmadığı, ileri sürülen hususların geçerli ve kabule değer olmadığı ortaya çıktığından emsallerine göre aylık 2.000,00 TL kira getirebileceği tespit edilen taşınmazın 4 ay 24 gün geç teslim edilmesi nedeniyle davacının davalıdan toplam 9.600,00 TL kira alacağı talep edebileceği, ihtarnamenin tebliği ve verilen 5 günlük süre eklendiğinde 03/03/2015 tarihinden itibaren bu paraya yasal faiz talep edilebileceği anlaşıldığından, asıl davada davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Davalı-karşı davacı faydalı ve değer arttırıcı masraflar nedeniyle davacıdan toplam 7.878,00 TL talep etmiş ise de, bu bedele tekabül eden işlerin davalı tarafından yapılmasının sözleşmede kararlaştırılmadığı, teknik şartnamede de yazılı olmadığı, davacı tarafından talep edildiğinin de ispat edilemediği ortaya çıktığından davalı-karşı davacı şirketin bu hizmetlerinin taşınmazın tamamının değerinin arttırılmasına yönelik kendi inisiyatifiyle yaptığı hizmetler olduğu, davacıdan talep edilmesinin hukukî bir dayanağının bulunmadığı, (davacının dairesine konulan klimanın fark bedelinin davacı tarafça Bora Klima'ya ödendiği) anlaşıldığından karşı davanın reddine karar verilmiştir.
Kira kaybı tazminatı isteminin dayanağı olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123,124 ve 125. maddelerinde borçlunun temerrüde düşmesi durumunda alacaklının borcun ifası ile birlikte gecikme sebebiyle tazminat isteyebileceği seçimlik bir hak olarak öngörülmüştür. (Hukuk Genel Kurulu 26.06.2013 gün ve 2013/13-693-886 sayılı kararı).
Somut olayda, uyuşmazlık taşınmazın zamanında teslim edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı-karşı davacı satış bedelinin tamamının ödenmesi halinde taşınmazı derhal teslim edeceğini taahhüt etmiş ve davacı-karşı davalı ödemeyi 02.10.2013 tarihinde tamamlamıştır. Mahkemenin bu tarihten itibaren kira bedeli alacağını hesaplaması yerinde olmuştur. Ancak kira bedeli istenebilecek sürenin bitiş tarihi teslim tarihi olması gerekirken, mahkeme oturma izni alınan tarihi esas almıştır. Oysa bu tarihte dairenin davacı-karşı davalıya teslim edilmiş olduğu ispatlanamamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu tarihten sonraki teslim edilememe nedenleri olarak mücbir sebeplerin varlığı gösterilmiş ise de, elektrik trafosunun geç yapıldığı, kanalizasyonun geç bağlanması, sitenin çevresindeki yolların yapılmaması gibi alt yapı eksiklerinin mücbir sebep sayılması hatalıdır. Zira bu eksiklikler sözleşmenin 11. maddesinde sayılan mücbir sebeplerden değildir. Bu nedenle teslime ilişkin ispat yükünün davalı tarafta olduğu nazara alınarak, belirlenecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte belirtilen nedenle davalı-karşı davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte belirtilen nedenle hükmün davacı-karşı davalı yararına BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı olan 491,83 TL. kalan harcın temyiz eden davalı karşı-davacıdan alınmasına, peşin alınan 163,94 TL. harcın istek halinde davacı-karşı davalıya iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 16/01/2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)