(6100 S. K. m. 200, 201, 203) (1086 S. K. m. 293)
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, maliki olduğu .. ili, .. ilçesi, .. köyü, .. Mevkii’nde bulunan, tapunun 2/1 pafta, 157 ada 6 parsel ve 157 ada 17 parsel sayılarında kayıtlı gayrimenkullerin 1/2 hissesini satması için ... 11. Noterliği'nin 04/11/2003 tarih 48235 sayılı vekaletnamesi ile davalıya vekalet verdiğini, davalının; 157 ada 17 parsel sayılı gayrimenkuldeki 1/2 hissesini ... D. ve ...'a 28/06/2004 tarihinde sattığını, ancak satışta almış olduğu ücreti kendisine ödemediğini, davalının kardeşi olması nedeniyle uzun zaman beklediğini, taşınmazın tapuda satılırken gerçek değerleri değil emlak beyan değerleri gösterilerek satış işlemi yapıldığından dava esnasında taşınmazların satış tarihi itibariyle değerlerinin tespiti ile bu değer üzerinden ödeme yapılmasını talep etmiştir.
Davalı, zamanaşımı definde bulunmuş, taraflar arasında açılmış başka davaların da mevcut olduğunu, bu nedenle davacının bu davayı açtığını, tarafların murisi ... Ç.'in davaya konu taşınmazın satımı konusunda ... D. ve ... ile anlaştığını, taşınmazın satış bedelini de aldığını, bir süre sonra ... Ç. vefat edince alıcıların haklı olarak taşınmazın devri konusunda kendilerini sıkıştırmaya ve tehdit etmeye başladıklarını, davacı tarafından vekaletname gönderildiğini, dava konusu taşınmazın satış bedelinin muris tarafından daha önce alındığından bu satış sırasında kendisinin de para almadığını açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta davacı; kardeşi olan davalıya verdiği vekaletname ile babasından miras kalan ... ili, ..ı İlçesi, ... Köyü, Yalı Mevkii, 2/1 pafta, 157 ada, 17 parselde kayıtlı gayrimenkulün 1/2 hissesinin satıldığını ancak satış bedelini davalıdan alamadığını iddia etmiş, davalı taraf da; dava konusu taşınmazın, babası ... Ç. tarafından, ölümünden önce, bedeli de alınmak suretiyle ... D. ve ...'a satıldığını, babalarının taşınmazın satış parasını alıp harcamış olması nedeniyle ölümünden sonra satın alan kişilere bedelsiz devir yapmak zorunda kaldıklarını, taşınmazın satışına ilişkin hiç para almadığını, davacının da para almayacağını bildiğini savunmuştur.
Mahkemece; "davalının davacı adına vekaleten katıldığı satış işleminde düzenlenen resmi senette satış bedelini nakden, tamamen ve peşinen aldığı belirtilmiş ise de, resmi senedin diğer tarafı davacı olmayıp taşınmaz alıcıları ... D. ve ...'tur. Senede karşı senetle ispat kuralı ancak davalı ile ... Duran ve ... arasındaki hukuki ihtilaflarda geçerli olup kardeş olan dava tarafları arasında bu resmi senede dayanılarak vekalet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın varlığının senetle ispatı gerekmemektedir. Zira HMK.'nın 293.(Hukuk Muhakemeleri Kanununun 203.) maddesinde de, senetle ispat zorunluluğunun istisnaları belirtilmiştir. Bu istisnalardan biri de, 2.derece kan hısımları arasındaki hukuki işlemlerdir. Satış işleminin tarafı olan davalı tanıkları ... D. (eşi C. D.) ve ...'un beyanlarından taşınmazın tarafların murisince harici satış sözleşmesi ile satılarak bedelinin tahsil edildiği, bu nedenle mirasçı olan davanın taraflarınca tapu sicilinde yapılan resmi satış işleminde satış bedelinin davalıya ödenmediği belirtilmiş olup davacı tarafça, davalıya satış bedelinin tahsil edilmediği hususunda da yemin teklif edilmeyeceği açıkça beyan edildiğinden, davalının müvekkili olan davacı adına satış bedeli tahsil etmediği, dolayısıyla iade etmesi gereken bir miktar bulunmadığı anlaşıldığından ispatlanamayan davanın reddine" karar verilmiştir.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 200. maddesinde yer alan “(1) Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz. (2) Bu madde uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda birinci fıkradaki düzenleme hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenebilir.” 201. maddesinde yer alan “(1) Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz düzenlemeleri mevcuttur. HMK.'nın 203/1 maddesine göre kural olarak kardeşler arasındaki hukuki işlemlerin miktar ve değerine bakılmaksızın tanıkla ispatı mümkündür. Ancak, bu kuralın uygulanabilmesi için taraflar arasında yazılı bir belge (senet) bulunmaması gerekir. Somut olayda taraflar arasında yazılı vekalet sözleşmesi bulunduğuna göre, yazılı sözleşmenin aksine tanık dinlenemez. Davacı tarafın sunduğu tapuda yapılmış resmi satış senedine göre davalının; dava konusu taşınmazın satışını yaparak bedelini nakden aldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda HMK’nın 201. maddesine göre davacının senede bağlı bir iddia ileri sürmesi karşısında davasını senetle ispatlamak zorunda olan davalının bu yükümlülüğünü yerine getiremediği anlaşılmakla dosya kapsamına göre davanın kabulü gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.01.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)