(926 S. K. m. 115)
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ve davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı, kendi nam ve hesabına fakülte veya yüksekokul bitirerek astsubay nasbedilen Karaman İl Jandarma Komutanlığı emrinde görevli davalı J. Astsb. Çvş. davalı ... (2005-T.319)'ın 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68.maddesinin (f) fıkrası gereğince 1 yıllık deneme süresi içinde istifa talebinde bulunduğunu, atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesileceği ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masrafların, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunacağını, davalı için yapılan 35.488,00 TL'lik öğrenim giderinin yasal faiziyle birlikte ödenmesi için davalıya bildirimde bulunulduğunu, herhangi bir ödeme gerçekleşmediğini belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 35.488,00 TL'lik öğrenim giderinin ordudan ilişik kesme tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davacının davasının kısmen kabulü ile davacının davalıdan 9.800,33 TL alacaklı olduğunun tespitine, bu miktara dava tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında "Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak şartlar, bunların tabi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir. Uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden bu madde hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulurlar. Bunlardan atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur." hükmü yer almaktadır. Yasanın uygulanmasını gösteren ve 28.05.2004 tarihinde yürürlüğe giren Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği’nin 11. maddesinin 1. fıkrasında ise, "926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 28.05.2003 tarihli ve 4861 sayılı Kanunla değişik 68. maddesi gereğince; uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere en az iki yıl süreli yüksekokul, meslek yüksekokulu veya fakülteleri kendi nam ve hesabına bitirenlerden, bu Yönetmelik hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulurlar. Atandığı görevde bir yıllık deneme süresine tabi olacakların, deneme süresinin başlangıcı olarak, atandığı göreve başlama tarihi esas alınır." hükmüne yer verildikten sonra 2. fıkrasında; atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesileceği ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masrafların, kanunî faizleri ile birlikte kendilerinden tahsil olunacağı belirtilmiştir.
Somut olayda; davacı, kendi nam ve hesabına fakülte bitirdikten sonra, 926 sayılı Yasa'nın 68. maddesi ve Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği hükümlerine göre, astsubay temel kursunu bitirerek astsubay adayı olarak atandıktan sonra komando kursu bitiminde deneme süresi sonunda istifa etmiştir. Bu durumda, davacının eğitim masraflarından kaynaklanan tazminat sorumluluğunun kapsamının ve miktarının tespitinde, yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler dikkate alınarak hesaplama yapılması ve buna göre davacının astsubay temel kursu ve diğer kurs masrafları olarak talep edilen eğitim giderlerinden 17.12.2005 tarihinde yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmeliğin 5. maddesinin (a) bendinde; 09.11.2013 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunan Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile yapılan düzenleme ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 3. Daire Başkanlığı'nın 21.04.2011 tarih, 2009/828 Esas ve 2011/1214 Karar sayılı kararı gereğince düşülmesi gereken giderleri düşüldükten sonra kalan miktardan sorumlu tutulması, borçlu olmadığı miktarın bu şekilde tespit edilmesi gerekirken mahkemece hükme esas alınan raporda 926 sayılı Kanunu’nun 115. maddesinin (b) fıkrası gereği komando temel kursunun intibak eğitiminde yapılan masraf tutarı sayılarak tamamının maliyetlerden düşülmesi suretiyle hesaplama yapılması hatalı olup mahkeme hükmünün bozulması gerekmiştir.
2-Bozma nedenine göre tarafların sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda birinci açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle tarafların temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 167,40 TL harcın istek halinde davalıya iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)