(6100 S. K. m. 25) (6098 S. K. m. 223) (6502 S. K. m. 4)
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde duruşmalı temyiz eden davacı vekili avukat ... geldi. Davalı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı, davalı şirketin ... Konakları adlı projelerinde yer alan (C) Blok 2. kat 9 numaralı bağımsız bölümü 265.000,00 TL bedelle satın aldığını ve satış bedelinin tamamını davalıya ödendiğini, dairenin tapusunun 04.06.2009 tarihinde devredildiğini ve devrin yapıldığı tarihte davalı şirketin inşaat ve çevre düzenlemesi çalışmalarına devam etmekte olduğunu, davalının projeye ilişkin gerek yazılı ve gerekse görsel medyada, internette ve satış ofisinde yaptığı reklam ve tanıtımlarda, "... Konakları" adlı sitenin 11000 m2 alan üzerine 6 bloktan oluştuğu, yürüyüş alanları, sitede çocuk oyun alanları, gezinti terası, 180 m2 yüzme havuzu, fitness merkezi, sauna ve buhar odasına sahip dünya standartlarında 350 m2 spor merkezi, 150 m2 kafeterya, mini market, çevre duvar, çamlık mesire alanının olacağını, %60'lık alanın peyzaj düzenlemesine ayrılacağını ilan ve taahhüt etmesine rağmen, işlerinin bir kısmını belirtilen niteliklerde yapmadığını, diğer kısmının ise yapımına hiç başlamadığını, bunun üzerine ... 6. Noterliğinin 04.02.2010 tarihli ihtarnamesi ile sosyal tesisler, çevre düzenlemesi, mini market ve mesire alanları, yüzme havuzu, fitness salonu gibi eksikliklerin bulunduğunun bildirildiğini, dava konusu daireyi emsallerinin üzerinde bir bedel ödeyerek satın aldığını, ilgili eksikliklerin dairenin değerini düşürdüğünü ileri sürerek davalının projede ve tanıtımda belirttiği ancak hiç yapmadığı eksik işler nedeniyle dairesinde meydan gelen değer düşüklüğüne karşılık şimdilik 26.500,00 TL’nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden işleyecek faizi ile davalıdan tahsilini istemiş; bilahare talebini 98.050,00 TL üzerinden ıslah etmiştir.
Davalı, davacının iddia ettiği açık ayıpların teslim tarihi olan 04.06.2009 tarihinden itibaren 30 gün içinde bildirilmediğini ve süresinde ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Davacı, davalının inşa ettiği projeden daire satın aldığını, ancak davalının projeye ilişkin taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle dairesinde değer düşüklüğü meydana geldiğini ileri sürerek değer düşüklüğüne karşılık tazminat talebiyle eldeki davayı açmıştır. Davalı, dairenin teslim edildiği 04.06.2009 tarihinden itibaren 30 gün içinde ayıp ihbarında bulunulmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, dava konusu taşınmaza ait davacı adına kayıtlı ilk su abonelik tarihi olan 25.06.2009 abonelik sözleşme tarihi fiili teslim tarihi kabul edildiğinde; TKHK madde 4 ve TBK 223. madde uyarınca ilgili projede belirtilen site ortak alanlarındaki eksikliklerin açık ayıp niteliğinde olduğu, davalının bu ayıbı gizlemek için herhangi bir hileye başvurmadığı, davacının bu ayıplardan bağımsız bölümü satın ve teslim aldığı tarihte kolayca bilgi sahibi olabileceği, davacının ... 6. Noterliği aracılığı ile 04/02/2010 tarihli -119389 yevmiye numaralı davalıya çekmiş olduğu ihtarnamenin ayıp ihbarı niteliğinde olduğu, fiili teslim tarihi ve ilgili ihtarname tarihi dikkate alındığında yasada belirlenen 30 günlük hak düşürücü süre niteliğinde olan ayıp ihbar süresi içerisinde ihtarın çekilmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki; dairenin davacıya fiilen teslim edildiği tarih hususunda ispat yükü davalı üzerinde olup, davalı dairenin 04.06.2009 tarihinde teslim edildiğini iddia etmiş olmasına rağmen buna ilişkin bir delil sunamamıştır. Öte yandan, HMK’nun 25. maddesinde; Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkimin iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamayacağı ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamayacağı öngörülmüştür. Mahkemece, fiili teslim tarihi hususunda ispat yükü üzerinde olmadığı halde davacıya teslime dair belgeleri sunmak üzere süre verilmiş, davalının bu yönde bir iddia ve talebi olmadığı halde resen dava konusu dairenin elektirik ve su aboneliğine ilişkin kayıtlar getirtilmiş ve su abonelik tarihi fiili teslim tarihi olarak kabul edilmiştir. Ne var ki; az yukarıda da ifade edildiği üzere davalının bu yönde bir iddiası olmadığı gibi abonelik tarihlerinin tespit edilmesi yönünde bir talebi de olmamıştır. Mahkemece, dairenin fiili teslim tarihini ispat yükünün davalı üzerinde olduğu ve bu yönde delil sunamadığı gözetilerek davacının iddiasının değerlendirilmesi ve sonucuna uygun olarak karar verilmesi gerekirken, HMK’nun 25. maddesine aykırı olarak delil toplanmak sureti ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) no'lu bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, (2) no'lu bent gereğince davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde şimdilik yer olmadığına, 2.540,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/02/2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)