(743 S. K. m. 784) (2004 S. K. m. 132)
Dava: Taraflar arasındaki satış vaadi nedeniyle tapu iptali davasından dolayı maham mahkemesinden verilen hükmün; Dairemizin 301.1984 gün ve 1983/5276 - 1984/623 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; dosya içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek, gereği düşünüldü:
Karar: MK. nun 784. maddesinin 2. cümlesi gereğince rehin alacaklısının müsaadesi olmaksızın sonradan kurulan yeni tarihli mahdut ayni haklar sıra bakımından rehin hakkından sonra gelirler. İİK. nun 132. maddesi gereğince de, alacak bir gayrimenkul ile temin edildikten sonra borçlu o gayrimenkul üzerinde alacaklının rızası olmaksızın mahdut ayni hak tesis ettirirse, kurulan bu mahdut ayni hak, alacaklının hakkına tesir etmez ve alacaklı, gayrimenkulün o hak ile birlikte veya o haktan arınmış olarak arttırılmaya çıkarılmasını isteyebilir.
Bu hukuki durum karşısında davacının davasının reddedilmesi doğrudur. Çünkü davalıya ihale sonucunda ayni hakkın satışına vesile kılınan ipotek 22.9.1969 tarihinde tesis edilmiştir. Dava konusu pay ise, bundan çok sonraları 4.7.1973 tarihinde düzenlenen satış vaadi sözleşmesi üstelik tapuya şerh bile edilmemiştir. Kaldıki satış vaadi sözleşmesi tapuya şerh edilmiş olsaydı bile, MK. nun 784. maddesinin 2. fırkarı hükmü uyarınca rehin hakkı sahibinin şerh edilen satış vaadi sözleşmesinden arınmış olarak satış istemeye esasen hakkı vardır.
Her ne kadar ihale hazırlıkları bitmeden ve dava konusu pay davalıya henüz ihale edilmeden davacı satış vaadi sözleşmesine dayanarak dava konusu 8/820 payın kendi adına temliken tescili davasını açmış ve davalının kabulü sayesinde bu davada lehine 7.3.1975 tarihinde bir tescil kararı verilmiş ve hatta bu dava henüz sonuçlanmadan mahkemeden 15.7.1974 tarihinde ayrıca tedbir kararı alarak devrin ve satışın önlenmesini sağlamaya çalışmış ise de, yine gerek yukarıda belirtilen yasal durum ve gerekse tapu siciline yapılacak kayıt ve tescillerde hakkın tescil tarihine göre doğup sıra alacağını düzenleyen MK. nun 930. maddesi hükmü karşısında mahkemenin verdiği tedbir kararı ipotekten sonra konulduğu için davacı lehine verilen temliken tescili hükmünü değil, davalının ihale sonucundaki iktisabını tercih etmek ve geçerli saymak gerekir.
Nitekim İcra Memurluğu, ipotek alacaklısının MK. nun 784/2 ve İİK. nun 132. maddelerinin kendisine tanıdığı hakları kullanarak taşınmazı ipotekten sonra kurulan mahdut ayni haklardan arınmış olarak satışını talep etmesi üzerine, bu talebini yerinde görmüş ve ipotekli pay, bu arınmış haliyle ihaleye çıkarılarak davalı şirkete satılmıştır. İcra memurunun yaptığı bu satışın yasaya aykırı bir yönü yoktur. Davacı, ancak İİK. nun 132. maddesinin 2. fıkrası gereğince, ipotekli alacaklının alacağından daha fazla bir bedelle ihale yapılmış ise işte bu artan bedel üzerinde hak taleb edebilir. Veyahut satış vaadinde bulunan borçlu Mehmet'e, oğlundan satış vaadine konu edilen 8/820 payın ihaleyle satılmasıyla belirlenen kaim değerini talep edebilir.
Bu nedenlerle davacı vekilinin mahkemece verilmiş bir tedbir kararına rağmen ihale yapılmasının kendi kazanılmış haklarını ihlal edemeyeceği ve davalıya yapılan ihale sonucu tesis edilen tapu kaydının geçersiz olduğu yolundaki iddiaları, yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durum karşısında kabul edilemez. Davanın reddi kararı doğru olup bunun da usul ve yasaya uygundur.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde olmayan, HUMK.nun 440. maddesindeki hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteğinin (REDDİNE), aynı Yasanın 442. maddesi gereğince takdiren 1500 lira para cezasının ve Harçlar Yasası uyarınca tahsili gereken 10000 lira red harcının düzeltme isteyenden alınmasına, 19.11.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy