(818 S. K. m. 18, 213)
Dava: Davacı Cihat vekili tarafından, davalılar aleyhine 4.1.1985 gününde verilen dilekçe ile satış vaadi sözleşmesinin iptali ve tapu kaydındaki satış vaadi şerhinin terkini, karşılık dava ile de ferağa icbar suretiyle tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda, İstanbul Onsekizinci Noterliği'nce düzenlenen 30.5.1983 gün ve 17103 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesinin iptaline ve tapu kaydındaki satış vaadi şerhinin terkinine, karşılık davanın reddine dair verilen 23.10.1986 günlü hükmün Yargıtay'ca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı ve karşılık davacılar Abdülkadir, Tuncay ve Ahmet Mahir vekilleri, ayrıca davalı ve karşılık davacılar Tuncay ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı Cihat vekili, müvekkilinin paraya gereksinimi nedeniyle davalılardan 20 milyon lira borç para talep ettiğini, karşı tarafça bu talep kabul edilerek bir milyon lirasının komisyoncuya ait olduğundan bahisle kesildiğini ve kendisine 10 milyon lira verildiğini, vaki isteğe binaen ödünç alınan paranın teminatını teşkil etmek üzere davacı Cihat tarafından davalılar Tuncay ve arkadaşları lehlerine toplam 28 milyon liralık emre muharrer senetler keşide olunduğunu ayrıca İstanbul Onsekizinci Noterliği'nce 30.5.1983 gün 1701 yevmiye numara ile düzenlenen sözleşmeyle 1625 ada 17 parsel sayılı taşınmazda 6.000 m2. lik yeri satış vaadinde bulunduğunu, aslında satış vaadi sözleşmesinden mütevellit para alınmadığını ve bu sözleşmenin muvazaaya müstenit olduğunu, satış vaadi sözleşmesi tapuya şerh edilirken 6000/15320 paya ilişkin olduğundan bahisle beyana aykırı olarak tahrifat yapıldığını bildirerek sözkonusu satış vaadi sözleşmesinin iptaline ve tapu kaydındaki satış vaadi sözleşmesi ile ilgili şerhin terkinine karar verilmesini istemiştir.
Davalılar Tuncay ve arkadaşları vekili, iddianın yerinde olmadığından reddine ve karşılık dava ile satış vaadi sözleşmesine istinaden 1625 ada, 17 parsel sayılı taşınmazda Cihat'a ait paydan 6000/15320 payın, ferağa icbar suretiyle müvekkilleri adlarına tescili talebinde bulunmuştur.
Mahkemece, satışı vaadedilen 6000 m2. yer belirlenebilir nitelikte olmaması nedeniyle ifa olanağı bulunmayan ve aslında karz akdinin teminatını teşkil etmek üzere muvazaalı olarak düzenlenen satış vaadi sözleşmesinin iptaline, tapu kaydındaki satış vaadi sözleşmesi ile ilgili şerhin terkinine ve ferağa icbar suretiyle tescile ilişkin karşılık davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davalı-karşılık davacılar Tuncay ve arkadaşları vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
30.5.1983 günü satış vaadi sözleşmesi düzenlenmiş, 31.5.1983 günü tapuya şerh verilmekle birlikte, ayrıca 2.6.1983 günü bonolar tanzim edilerek icra takibine konu olmuşlardır. Davacı Cihat, taraflar arasında gerçek bir satış vaadi amaçlanmadığını, borç olarak aldığı paranın teminatını teşkil etmek üzere satış vaadi sözleşmesinin yapıldığını ileri sürdüğüne göre ve olayın akışı itibariyle bonoların ayrı bir borç ilişkisinden doğduğunu yasal delillerle ispat külfeti karşı tarafa düşer. Aksi halde yukarıda belirtilen iddiaya değer vermek gerekir. Bonolar da borç ikrarını muhtevi olduklarından, bunların yazılı delil başlangıcı kabul edilerek olayın aydınlanması bakımından tanık dinlenmesinde de bir usulsüzlük görülmemiştir. Tüm delillerin bir arada değerlendirilmesi ile muvazaanın varlığını kabulde bir isabetsizlik bulunmamıştır. Belirtilen yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, davada olayına göre mevsuf muvazaanın varlığı söz konusu olduğuna nazaran sözleşmenin, gizlenen para borcu bakımından ayakta tutulması iktiza eder. Sözleşmenin tümüyle iptali alacak talebinde bulunmak olanağını ortadan kaldıracağından iptali yerine sözleşmenin gerçekte para alacağına ilişkin olduğunun tespitine karar vermekle yetinilmek gerekir. Temyiz itirazları sadece bu yönden yerinde görüldüğünden ve belirtilen bedele hasren hükmün bozulması icabetmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle mümeyyizler vekillerinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (BOZULMASINA), istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 6.500 lira duruşma vekalet ücretinin davacı ve karşılık davalı Cihat'dan alınarak davalı ve karşılık davacılar Tuncay ve arkadaşlarına ödenmesine, 16.6.1987 gününde karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy