(743 S. K. m. 671)
Dava: Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.9.1997 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10.11.1998 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi dahili davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.
Karar: Davacılar, kadim yola elatmanın önlenmesi, olmaz ise 18 parselden geçit hakkı kurulmasını istemiştir. Mahkeme geçit hakkı davasının kabulüne karar vermiş; hükmü Hazine vekili temyize getirmiştir.
169 sayılı parsel, öncesinde Kahramanmaraş yolu iken kadastro tespitinde tarla olarak Hazine adına yazılmıştır. Davacılar bu yolun 18 parsel malikleri tarafından sürülmek suretiyle kapatıldığını iddia etmiş ve bu parselin bir kısım maliklerine karşı elatmanın önlenmesini istemişlerdir. 169 sayılı parselin kadim yol olduğu iddia edildiğine göre öncelikle Hazineye karşı bu parselin tapusunun iptali ile yol olarak terkini dava edilip sağlanmalı ve daha sonra tecavüz edenler hakkında elatmanın önlenmesi istenmelidir.
Mahkemenin geçit hakkı davasını kabulüne gelince;
Geçit hakları taşınmazların leh ve aleyhine kurulacağından hakim ve hadim gayrimenkullerin maliklerinin tamamının usulünce davada yer almaları gerekir. Yargılama sırasında, uygun geçit yeri olarak dava açılanlar dışında yeni bir taşınmazın belirlenmesi halinde ise, bu yeni taşınmaz maliklerinin hakkında ya usulünce dava açılıp eldeki dava ile birleştirilmeli ya da usul ekonomisi açısından harcı da verilmek suretiyle aynı davaya dahil edilmeleri sağlanmalıdır.
Eldeki davada 169 sayılı parsel maliki Hazine ve 18 parselde dava dışı malikler hakkında bu kural çerçevesinde işlem yapılmaması doğru görülmemiştir.
Taraf taşınmazları tapuda tarla niteliği ile kayıtlı olduğuna göre, özelliği itibariyle nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 metre) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekirken 5 metre genişlikte geçit verilmesi de doğru değildir.
Geçit talep eden 121-122-123-141 parsellerin tesis edilen geçit ile de irtibatları kurulmadığı gibi bu parsellerin güney ve batı sınırlarında paftada yol görünmektedir. Bu hususların da dikkate alınmaması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA istek halinde temyiz harcının yatırana iadesine, 23.12.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy