(1086 S. K. m. 193) (743 S. K. m. 671) (4721 S. K. m. 747)
Dava: Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 4.3.1997 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine bozma ilamlarına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.4.2002 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Yakup Yılmaz vekili ve dahili davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne davalı Yakup Yılmaz vekilinin, duruşma isteminin davanın değeri yönünden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, genel yola bağlantısı bulunmayan 612 parsel sayılı taşınmazı için 1905 parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçit hakkı kurulmasını istemiştir. Sulh Hukuk Mahkemesince daha önce davanın reddine, dair verilen kararlar Dairemizce 2.11.1998 tarihinde noksan soruşturma yönünden, 1.12.2000 tarihinde görev yönünden bozulması üzerine H.U.M.K. nun 193/3. maddesi gereğince süresinde Asliye Hukuk Mahkemesine gelen dosyada yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne davalı 1905 ve dahili davalı 1906 sayılı parseller üzerinden krokide A harfi ile gösterilen geçit kısmı ile davalı 1905 parsel arasında bir drenaj kanalı açılmasına ve masrafın davacı tarafından karşılanmasına karar verilmiştir.
Davalı 1905 parsel maliki vekili ve dahili davalı Hazine vekili kararı temyiz etmiştir.
Dava Eski Medeni Kanunun 671, yeni Medeni Kanunun 747. maddesi gereğince geçit hakkı tesisi isteğine ilişkindir. Medeni Kanunun 747. maddesi gereğince geçidin önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılacağı, zorunlu geçidin iki tarafın menfaati (fedakarlığın denkleştirilmesi) ilkesi gözetilerek tayin edileceği belirtilmiştir. Bu durumda dosyadaki 13.6.2000 ve 25.2.2002 tarihli uzman bilirkişi raporlarında davalı 1905 parselden yol verilmesi halinde kot farkı nedeni ile yağan yağmur sularının tahliyesi için doğal olarak oluşmuş su yolunun kapanacağı, bu durumda geçit güzergahından sonra ayrıca davalı 1905 sayılı parsel içinde yeniden su kanalı açılmasının gerektiği, bu nedenle dava dışı 1887, 1888 ve 1889 sayılı parsellerden krokide D-E-F harfli yeşil renkli güzergahın sınırlarından fiilen davacı parsele giden yolun bulunduğu ve bu yolun sadece 6 metrekare fazla olup konumu itibariyle en uygun güzergah olduğu belirtildiğine göre davalı 1905 ve dahili davalı 1906 parseller hakkında açılan davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne dair verilen kararın bozulması gerekmiştir.
Kabule göre de; geçit hakkı taşınmaza bağlı bir arızi irtifak olup hüküm fıkrasında davacılar lehine karar verilmesi yasaya aykırı olduğu gibi dahili davalı Hazine hakkında usulüne uygun harcı da verilmek suretiyle açılmış bir dava bulunmadan yargılamaya devamla aleyhine karar verilmesi de yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekili ile dahili davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne ve hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde yatırana geri verilmesine 04.11.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy