(4342 S. K. m. 14) (3083 S. K. m. 3) (3213 S. K. m. 1) (6326 S. K. m. 2)
Dava: Davacı temsilcisi tarafından, davalı aleyhine 13.12.1999 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 24.5.2000 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı temsilcisi tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, özel sicilinde mera olarak kayıtlı bulunan 805 parsel sayılı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve kal istemine ilişkindir.
Davalı, sahip olduğu mermer arama ruhsatı, taş ocağı işletme ruhsatı ve kira sözleşmelerine dayanarak dava konusu yerde faaliyette bulunduğunu ve davacı köye bir zararının bulunmadığını savunmuştur.
Mahkemece, davalı şirketin dava konusu iş sahasını kullanabilmesi için gerekli yerlerden alınmış ruhsat ve izin belgelerinin bulunduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacı köy Tüzel Kişiliği temsilcisi temyiz etmiştir.
4342 sayılı Mera Kanununun 14. maddesi; Tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu kanunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamaz. Ancak, bu kanuna veya daha önceki kanunlara göre mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerden:
a) Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine; 3213 Sayılı Maden Kanunu ve 6326 Sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre maden ve petrol arama ile arama sonunda verimliliği kesinlikle saptanan maden ve petrol, ön işletme, işletme faaliyeti için zaruri olan
b) Turizm Bakanlığının talebi üzerine, turizm yatırımları için zaruri olan,
c) Kamu yatırımları yapılması için gerekli bulunan,
d) İmar planlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, milli park ve muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihi ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi için ihtiyaç duyulan,
Yerler, ilgili Bakanlığın talebi, Maliye Bakanlığının ve valiliğin uygun görüşü üzerine Bakanlıkça tahsis amacı değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin Hazine adına tescili yapılır.
Bu maddenin (a) bendi kapsamında başvuruda bulunan işletmeciler, faaliyetlerini çevre mera alanlarına zarar vermeyecek şekilde yürütmekle ve kendilerine tahsis edilen yerleri tahsis süresi bitiminde eski vasfına getirmekle yükümlüdürler. Bu yerler tahsis süresi bitiminde özel sicile kaydedilir.
Komisyon gerektiğinde 3083 sayılı sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulanmasını Bakanlıktan talep edebilir, hükmünü içermektedir.
Yukarıda anılan madde; mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerin tahsis amaçlarının hangi nedenlerle ve koşullarla değiştirilebileceğini hükme bağlamıştır.
Madde ikinci fıkrasıyla (a) bendi kapsamındaki yerlerle ilgili özel bir düzenlemeye gerek duymuş ve bu kapsamda başvuran işletmecilere iki yükümlülük getirmiştir. Bu işletmeciler faaliyetlerini yürütürken çevre meralara zarar vermeyecektir ve kendilerine özgülenen yerleri de tahsis süresi sonunda eski vasfına getireceklerdir.
Buna göre mahkemece; davalı şirketin yetkili merciilerden aldığı arama ve işletme ruhsatlarının kapsadığı alanın sınırları ve bu alanda faaliyette bulunurken ruhsatlı alan dışına taşma ve müdahale olup olmadığının, bu şekilde haksız bir elatma var ise elatılan alanın davacı köye ait mera kapsamında kalıp kalmadığının ve ayrıca ruhsat dahilindeki alanda çalışılırken meranın diğer kısımlarında zarar meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılarak, bilirkişilerden keşfi izlemeye elverişli rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 11.11.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy