(4721 S. K. m. 747)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 23.7.2004 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.9.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: 1- Yapılan yargılamaya toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalının diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.
2- Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır.
Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak, özellikle tarım alanların nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu miktarı aşan bir yol verilecekse bunun gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.
Somut olayda; 4 ve 5 parsel numaralı taşınmaz maliki davacı, davalıya ait 6 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulmasını istemiştir. Mahkemece, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların yararına 6 parsel sayılı taşınmazın kuzeybatı köşesinden 8 metre genişliğinde geçit hakkı kurulmasına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Geçit hakkı bir taşınmaz mükellefiyeti olduğundan lehine geçit istenen davacının parselleri ayrı ayrı bağımsız olarak değerlendirilmeli, dava konusu her bir parsel yararına geçidin başladığı yerden ulaştığı genel yola kadar olan güzergahtaki aleyhine geçit kurulan tüm parseller ayrı ayrı belirtilmelidir. Yine davacının kendi parselleri arasında da kesintisiz bağlantının gerçekleştirilmesi için davacılara taşınmazları arasında akdi geçit hakkı kurdurma olanağı tanınmalı ya da istek halinde hükmen davacı parselleri arasında kesintisiz olarak ulaşımı sağlayacak şekilde geçit kurulmalıdır.
Ayrıca, mutlak geçit ihtiyacı içinde olan davacı yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı dikkate alınarak özellikle tarım alanlarının nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 metre) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Hükme esas alınan 13.04.2006 tarihli bilirkişiler raporunda geçit ile yükümlendirilen taşınmazın arazi yapısı, konumu, kadastro tekniği ve yolun kullanım amacına uygunluğu gerekçe gösterilerek 8 metre genişliğinde geçit belirlenmesinin bilimsel bir yanı yoktur. Bu nedenle; bilirkişiden ek rapor alınarak yol genişliği 3 metreyi geçmeyecek şekilde kroki düzenlettirip dava bu şekilde kabul edilmelidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, hükmün 2. bent uyarınca bozulmasına, 18.01.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy