(4721 S. K. m. 851, 856, 881, 883)
Dava: Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 3.3.2005 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin kaldırılması istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 12.5.2005 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 30.5.2005 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar vekili Av. R. Semih Soylu geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacılar, davalıya ait işyerinin devir alınması nedeniyle mülkiyeti davacılardan Güven İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti.ne ait olan 6276 parsel sayılı taşınmazın 1, 7 ve 11 numaralı bağımsız bölümlerine davalı şirket yararına her bir bağımsız bölüm için 56.700.000.000 şer T.L. olmak üzere toplam 170.100.000.000 TL. lik ipotek konulduğunu, 7 nolu bağımsız bölüm üzerindeki ipoteğin bedeli ödenmek suretiyle 3.9.2004 tarihinde kaldırıldığını, diğer bağımsız bölümlere ilişkin ipotek bedelinin ise davalıya ödendiğini ileri sürerek 1 ve 11 numaralı bağımsız bölümler üzerindeki ipotek şerhinin kaldırılmasını istemişlerdir.
Davalı, 7 numaralı bağımsız bölüm üzerindeki ipotek şerhinin bedeli alınmadan kaldırıldığını, davacıların toplam 170.100.000.000 TL. olan ipotek bedelinin 113.400.000.000 TL. sını ödediğini, 7 numaralı bağımsız bölüme ilişkin 56.700.000.000 TL. lık ipotek bedelinin ödenmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, ipotek şerhinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İpotek kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) Türk Medeni Kanunu'nun 856. maddesi uyarınca tapu siciline tescil edilmesi gerekir.
İpotek, halen mevcut veya ilerde doğması olası bir alacağı teminat altına alır. (TMK. nu 881) Miktarı ipoteğin tesisi anında belli olan alacaklar için ana para ipoteği, miktarı ipoteğin tesisi anında belli (muayyen) olmayan fakat ilerde gerçekleşecek alacaklar için ise üst sınır ipoteği kurulur (TMK. m. 851). Anapara ipoteğinde taşınmazın teminat altına aldığı miktar rehin sözleşmesinde yazılı olan meblağ, üst sınır ipoteğinde ise ilerde tahakkuku muhtemel alacağın tahakkuk eden ve fakat üst sınır olarak belirlenen meblağı geçemeyecek olan kısmıdır.
31.10.2003 tarihinde Tapu Sicil Müdürlüğünde düzenlenen akit tablosuna göre, davalının işletmekte olduğu 31 nolu dükkanın devir alınan eşyalarının teminatını teşkil etmek üzere 1. derecede 1. sırada fekki alacaklı tarafından bildirilinceye kadar devam etmek üzere 31 Aralık 2004 vadeli 170.100.000.000 Türk Lirasına ve 1 numaralı bağımsız bölüm için 56.700.000.000 Türk Lirasına, 7 numaralı bağımsız bölüm için 56.700.000.000 Türk Lirasına ve 11 numaralı bağımsız bölüm için 56.700.000.000 Türk Lirasına faizsiz olarak davalı şirket yararına ipotek konulduğu ve bu ipoteğin az yukarıda açıklandığı üzere ana para ipoteği olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 1 ve 11 numaralı bağımsız bölümler için konulan toplam 113.400.000.000 TL. lık ipotek bedelinin ödendiği hususunda bir anlaşmazlık yoktur. Taraflar arasındaki anlaşmazlık 7 numaralı bağımsız bölüme konulan ipotek bedelinin ödenip ödenmediğine ilişkindir. 7 numaralı bağımsız bölüm üzerindeki ipotek şerhinin dava tarihinden önce davalı şirketin Tapu Sicil Müdürlüğüne müracaatı üzerine 3.9.2004 tarihinde kaldırıldığı anlaşılmıştır. Davalı şirket Tapu Sicil Müdürlüğüne başvurarak ipotek şerhinin kaldırılmasını istediğine göre 7 numaralı bağımsız bölüm üzerindeki ipotek bedelinin ödenmediği savunması dinlenemez. 7 numaralı bağımsız bölüm üzerindeki 56.700.000.000 TL. lık İpotek bedeli alınmadan ipotek şerhinin terkin edildiğinin davalı tarafından kanıtlanması gerekir. Mahkemece bu yön düşünülmeden aksine görüş ve düşünceler ile davanın reddi doğru olmadan karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle; temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, istek halinde peşin yatırılan temyiz harcının yatırana iadesine, 450,00 YTL. Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine, 30.05.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy