(3402 S. K. m. 14, 16, 25)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Kadastro sırasında 103 ada 73 parsel sayılı 845.13 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı E. adına tespit edilmiştir. Davacı, yasal süresi içinde harici senede dayanarak taşınmaz içinde kalan 4 metrekarelik yolun tapuya tescili için dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne ve çekişmeli parselin davalı adına tesciline, davacı lehine 3 metre genişliğinde geçit hakkı tesisine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, kadastro tespitinden önce mevcut olmayan geçit hakkının 236,42 YTL karşılığında tesisi ile tapuya tesciline karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hükme yetersiz, değerlendirme dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Davacı, 14.07.2004 tarihli dilekçesinde önce bir bütün olan 103 ada 70 ve 73 sayılı parsellerin taksimi sırasında taraflarca kullanılmak üzere 4 metre genişliğinde yol ayrıldığını, 02.05.1979 tarihli senede dayanılarak ihdas edilen yolun kadastro tespitine kadar aralıksız ve çekişmesiz kullanıldığını, tespit sırasında bu yolun haritasında gösterilmesine karar verilmesi gerekirken davalı adına tescil edildiğini ifade ile tespitten önce ihdas edilen yolun haritasında gösterilmesini talep etmiştir. Kadastro Mahkemesinin görevi; tespitten önce kadim kullanma veya tarafların iradesi ile oluşmuş bir yolun bulunup bulunmadığını belirlemekten ibarettir. Araştırma ve inceleme sonunda; tespitten önce mevcut bir yolun varlığının belirlenmesi halinde bu yol haritasında gösterilmeli, aksi halde, yani yeni bir geçit hakkı tesisi söz konusu olduğu hallerde; geçit hakkı tesisinin yenilik doğurucu nitelikte hüküm almayı gerektirdiği, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 25/son maddesi gereğince yenilik doğurucu nitelikte hüküm almayı gerektiren davalara da Kadastro Mahkemesinde bakılamayacağı nazara alınarak mahkemenin görevsizliğine, dosyanın Genel Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmelidir. Davacı, dava konusu yolun kadastro tespitinden önce var olduğunu, tarafların iradesiyle oluşturulup 20 yılı aşkın süre bu yoldan gelip geçtiğini ve halen de geçme hakkının bulunduğunu ileri sürerek dava açtığına göre; davacının bu istemi kadastro tespitinden önce var olan hakkının saptanmasını içermektedir. Mahkemece, davacının iddiası ve davalı tarafın savunması çerçevesinde inceleme yapıp böyle bir hak varsa o hak doğrultusunda hüküm kurmak gerekir.
Sonuç: Mahkemece, belirtilen şekilde araştırma yapılmaması isabetsiz olduğu gibi, yeni geçit hakkı tesisinin söz konusu olduğu hallerde Kadastro Mahkemesinin görevli bulunmadığı da nazara alınmadan yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 10.02.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy