(4721 S. K. m. 747)
Dava: Davacı tarafından, davalı aleyhine 15.8.2003 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 20.7.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, Türk Medeni Kanunun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.
Mahkemece dava kabul edilmiş hükmü davalı Maliye Hazinesi temyiz etmiştir.
Davacının maliki olduğu 121 parsel sayılı taşınmazın mutlak geçit ihtiyacı içinde bulunduğu tartışmasızdır. Ancak;
Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira, geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının subjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.
Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; geçit davalı Hazinenin 123 sayılı parselinden krokide kahverengi olarak işaretlenen B harfli yerden kurulmuştur. Hazineye ait bu taşınmaz 265.93 m2'dir. Bilirkişiler geçit yerini 74.92 m2 olarak ölçtüğünden 123 parselin ekonomik olarak değer düşüklüğüne uğrayacağı çok açıktır. Hal böyle olunca mahkemece yukarıda sözü edilen fedakarlığın denkleştirilmesi kuralı gereği davacıya 122 parsel maliki aleyhine de dava açma olanağı tanınmalı açıldığında eldeki dava ile birleştirilmeli 122 parselden geçit alternatifi aranmalı engel görüldüğü takdirde en azından geçit 122 ve 123 parsellerin ortak sınırından kurulmalıdır. Mahkemece değinilen yönün göz ardı edilmesi doğru olmadığından, karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, 12.05.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy