(4721 S. K. m. 640, 701, 702, 703) (1086 S. K. m. 43)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 7.3.2005 tarihinde verilen dilekçe ile vakıf şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 31.5.2005 tarihli hükmün Yargıtay'ca tetkiki davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava tapu kaydındaki vakıf şerhinin terkini istemiyle açılmıştır.
Mahkemece istem hüküm altına alınmış, kararı davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü temyiz etmiştir.
254 parsel sayılı taşınmaz davacının miras bırakanı eşi Mustafa Kazım Bölükbaşı adına tapuda kayıtlıdır. 2004 yılında öldüğü anlaşılan kayıt malikinin davacı Ayşe dışında çocukları Mustafa Nevzat Nihat isimli mirasçılarının da bulunduğu başka bir deyişle terekesinin elbirliği halinde mülkiyet rejimine tabi olduğu görülmektedir.
Elbirliği halinde mülkiyette (somut olayda olduğu gibi) mirasçılar arasında ortaklık bağı vardır. Bu kişiler mirasçı sıfatı ile bir mala veya hakka birlikte malik olmak durumundadır. Medeni Yasanın 701-703. maddeleri uyarınca bu tür mülkiyetin "ortaklığın" tüzel kişiliği bulunmadığından ortaklardan her birinin eşya üzerinde doğrudan bir hakkı da yoktur. Bu anlatımın doğal sonucu olarak da mülkiyet bütünüyle ortakların tümüne aittir. Elbirliği mülkiyetinde malikler mülkiyet payını ayırmadığından eşya üzerinde paydaş değil, ortaktır. Yine bu tür mülkiyette işin özelliği gereği ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı vardır. Şayet davalı olacaklarsa davanın ortakların tümü aleyhine açılması gerekir. Medeni Kanunumuzda bir ortağın tek başına dava açabileceği, ne var ki, açtığı bu davanın devam edebilmesi için öteki ortakların açılan davaya olur vermeleri ya da davanın miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile sürdürülebileceği kural olarak benimsendiğinden ve dava ehliyetinin varlığı Mahkemece resen araştırılması gereken hususlar arasında bulunduğundan davaya katılmayan ortakların olurları alınmaksızın veya Medeni Yasanın 640. maddesi uyarınca miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülebileceği gözardı edilerek çekişmenin esasının incelenip dava kabul edildiğinden karar bozulmalıdır.
Diğer taraftan Dairemizin yerleşik uygulamasına göre bu tür davalarda harç ve avukatlık ücretinin maktu olarak takdir ve yükletilmesi gerektiği ilkesi benimsenmiş iken harç ve yargılama giderlerinin nisbi tayini de kabule göre bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istem halinde yatırana iadesine, 22.06.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy