14. Hukuk Dairesi 2007/2893 E., 2007/3999 K. ELATMANIN ÖNLENMESİ TAKDİR YETKİSİ
4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 722 ] 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 723 ] 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 724 ] 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 729 ]
"İçtihat Metni"
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 16.12.1998 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi, kal ve karşı dava tapu iptali tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; elatmanın önlenmesi ve kal davasının kabulüne karşı davanın reddine dair verilen 23.11.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı-karşı davacı M…
….. ve S…
……. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, kal ve ecrimisil istemlerine, karşılık dava ise Türk Medeni Kanununun 724.maddesine dayanılarak açılmış, temliken tescil istemine ilişkindir.
Mahkemece; mülkiyet hakkı sahibi davacının elatmanın önlenmesi isteminin kabulüne, yıkım fahiş zarar doğuracağından kal talebinin ve intifadan men gerçekleşmemiş olduğundan ecrimisil talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalıların temyiz isteminin kabulü üzerine Dairemizin 6.10.2005 günlü bozma ilamının 2. bendi ile bilirkişiden rapor alınarak asgari levazım bedelinin davacı tarafından yatırılması koşuluyla kal'e ilişkin istemin kabulü gerektiğinden bahisle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyulmuştur.
Mahkemece bozmadan sonra alınan bilirkişi raporuna ekli krokide A harfi ile gösterilen yere davalı A.....'in, B harfli yere davalı Selahattin'in, C harfi ile gösterilen yere davalı M..... 'in müdahalesinin men'ine müdahale edilen yer içersindeki evlerin ve ağaçların kal'ine yapı bedeli olarak bilirkişinin saptadığı değerlerin ayrı ayrı elatan davalılara ödenmesine, ecrimisil istemine yönelik istemin reddine, davalının A.. ve R......'ın elatmaları olmadığından bunlar hakkında açılan davanın ve karşılık davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmü M....., A..... ve S…
…… temyiz etmiştir.
1-Yapılan yargılamaya, dosyada toplanan delillere ve mahkemece hükmüne uyulan Dairemiz bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak hüküm kurulduğuna göre davalıların diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- 18.07.2006 günlü ziraat mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, davacının tapu kaydı ile malik olduğu taşınmaz üzerinde yapılar dışında bir kısım davalılar tarafından yetiştirilen muhtelif yaşlarda meyve ağaçları ile yöresel özellikli çeşitli ağaçların bulunduğu da saptanmış, bunların değerleri de yaşı, gelişme ve bakım durumları, meyve ağacı olup olmaması, verimli olup olmadıkları dikkate alınarak hesaplanmıştır.
Türk Medeni Kanununun 729.maddesinin yaptığı gönderme sebebiyle burada da yasanın 722, 723 ve 724.maddelerinin uygulanması gerekecektir. Ziraatçi bilirkişi tarafından düzenlenen rapor içeriğine bakılırsa ağaçların sökülüp götürülmesi halinde hayatiyetini kaybedeceği, ekonomik değer taşımaları nedeniyle de sökülüp götürülmelerinin aşırı zarara neden olacağı açıktır.
Öte yandan, hükmüne uyulan Dairemiz bozma ilamında benimsendiği üzere ağaç sahibi davalılar iyiniyetli değildir. Bütün bunlardan ayrı, aşırı zarara yol açacağından ağaçların sökülüp götürülememesi durumunda arazi sahibi olan davacı sebepsiz zenginleşecektir. O yüzden, arsa sahibi davacının ağaçlar nedeniyle de iyiniyetli olmayan malzeme sahibi davalılara bir miktar tazminat ödemesi gerekir. Türk Medeni Kanununun 723/son maddesince bu gibi durumlarda iyiniyetli olmayan malzeme sahibine arazi sahibinin ödeyeceği tazminat malzemenin (ağaçları) arazi maliki için taşıdığı en az değerle sınırlıdır. Başka bir deyişle arazi sahibi iyiniyetli olmayan malzeme sahibine (levazımın en az kıymetini) ödemelidir.
Bu takdirde ödenecek tazminat ağaçların arazi maliki davacı için arz ettiği subjektif değeri aşmayacağından burada hakimin olayın özelliğine bakarak Türk Medeni Kanununun 4.maddesinin kendisine tanıdığı takdir yetkisini en geniş şekilde kullanması gerekir.
O halde mahkemece, bilirkişiden ek rapor alınarak 5 parsel üzerindeki davalılara ait ağaçların en az levazım kıymetinin ne olduğu sorulup saptanmalı, bilirkişi raporundan da yararlanılarak olayın özelliğine uygun tazminat miktarı az yukarıda sözü edilen Türk Medeni Kanununun 4.maddesi hükmünce hakim tarafından takdir edilmeli, takdir edilecek bu bedelinde davacıya depo ettirilmesi koşuluyla istem sonucu hakkında bir hüküm kurulmalıdır. Ağaçların sökülüp götürülebilir malzeme olduğundan söz edilerek tazminat ödenmeksizin kal kararı verilmesi doğru olmadığından hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda 1 bentte açıklanan nedenlerle davalılar diğer temyiz itirazlarının reddine, hükmün 2 bent uyarınca BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 12.4.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy