(4721 S. K. m. 2, 3) (818 S. K. m. 390)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 22.05.2006 tarihinde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 28.12.2006 tarihli hükmün Yargıtay'ca tetkiki davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.
Karar: Dava biçimine uygun düzenlenmiş taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayalı tescil istemine ilişkindir.
Mahkemece satış bedelinin ödenmemesi gerekçesiyle dava reddedilmiş, kararı davacı temyiz etmiştir.
Dayanılan 31.05.2004 günlü satış vaadi sözleşmesinin konusu vaad borçlusu davalının 119, 330, 532, 77 ve 91 parsel s. taşınmazlarda ki pay satışıdır. Sözleşmede davalı adına vekili sıfatıyla dava dışı M. T.'nun imzası bulunmaktadır. Davacı B.B.'da davalının 24.03.2004 tarihli vekaletnamede vekili olan kişidir. Bir başka söyleyişle hem davacı ve hem de vekili sıfatıyla hareket ederek satış vaadi sözleşmesini imzalayan dava dışı M. T. davalının durumunu ve vekaletname verirken açıkladığı gerçek iradesini bilebilecek kişilerdir.
Borçlar Yasanın temsil ve vekalet bağıtını düzenleyen hükümleri uyarınca vekalet sözleşmesi büyük ölçüde tarafların karşılıklı güvenine dayanır. Vekilin borçlarının çoğu bu güven unsurundan onun vekil edenin yararına ve iradesine uygun davranma yükümlülüğünden doğar.
Borçlar Kanununda sadakat ve özen borcu vekilin vekil edene karşı en önde gelen borcu olarak benimsenmiş ve kanunun 390. maddesinde vekilin müvekkiline karşı vekaletin iiyiniyetle ifa ile mükellef olduğu hükme bağlanmıştır. Bu itibarla vekil, vekil edenin yararına ve gerçek iradesine uygun hareket etmek onu zararlandırıcı her türlü davranıştan kaçınmak zorundadır.
Öte yandan, vekil ile sözleşme yapan kişi Medeni Yasanın 3. maddesi anlamında iyiniyetli ise yani vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını bilmiyor veya kendisinden beklenen tüm özeni göstermesine rağmen bilmesine olanak yoksa vekil ile yapılan sözleşme vekil edeni bağlar ve geçerlidir. Bu gibi durumlarda vekil vekalet görevini kötüye kullanmış olsa dahi bu sorun vekil ile vekalet eden arasında nihayet bir iç sorun olarak kalır.
Ne var ki, üçüncü kişi vekil ile çıkar ve işbirliği içinde ise veya kötü niyetli olup vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını biliyor veya durumun özelliği icabı bilmesi gerekiyorsa vekil edenin sözleşme ile bağlı sayılmaması Medeni Yasanın 2. maddesinde yazılı dürüst davranma kuralının doğal bir sonucu olarak kabul edilir.
Sonuç: Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde; yukarda sözü edildiği üzere davacı davalı vaad borçlusunun vekili sözleşmeyi vekil sıfatıyla imzalayan dava dışı M.T.'da sair vekilidir. Her iki vekil de davacının gerçek iradesini bilinmesi gereken kişidir. Buna rağmen gerçek irade dışına çıkılmış vekalet görevinin kötüye kullanılması suretiyle 31.05.2004 tarihli satış vaadi sözleşmesi yapılmıştır. Bu tür sözleşme davalı vaad borçlusunun gerçek iradesini yansıtmadığından davalıyı sözleşme ile bağlı saymak olanağı yoktur. Hal böyle olunca davanın reddedilmiş olmasında kanuna aykırılıktan söz edilemeyeceğinden, davacının tüm temyiz itirazlarının reddiyle sonuç olarak usul ve kanuna uygun hükmün onanmasına, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 10.05.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy