(4721 S. K. m. 3, 718, 729)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı M. A. K. aleyhine 29.03.2006 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi, M. A. K. tarafından da F. Ö. aleyhine 12.05.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil, yine F. Ö. tarafından M. A. K. aleyhine ecrimisil istenmesi üzerine davalar birleştirilerek yapılan duruşma sonunda; birleşen 2006/64 esaslı davacısı M. A. K. olan tapu iptali ve tescil davasının kabulüne, davacı F. Ö.'ün açtığı men'i müdahale davasının ve iş bu dava ile birleşen 2006/124 esaslı davanın reddine dair verilen 06.04.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı-karşı davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Asıl dava, çapa bağlı taşınmaza haksız elatmanın giderilmesi istemiyle açılmıştır.
Birleşen davada, ağaç sahibi olan davacı Türk Medeni Kanununun 729. maddesine dayanarak temliken tescil isteminde bulunmuştur.
Diğer birleşen davada ise, çaplı taşınmaz maliki haksız işgal sebebiyle 7.000,00 TL ecrimisilin ağaç sahibi davalıdan tahsilini istemiştir.
Mahkemece uyulan bozma ilamına göre asıl ve ecrimisile ilişkin birleşen davanın reddine, Türk Medeni Kanununun 729.maddesine dayanılarak açılan temliken tescil davasının kabulüne, 341 sayılı parselin tapu kaydının iptali ile temliken tescil talebinde bulunan davalı/davacı M. A. K. adına tesciline karar verilmiştir.
Hükmü, asıl ve birleşen davanın davacısı F. Ö. temyiz etmiştir.
Türk Medeni Kanununun 718/2 maddesine göre, arazi üzerindeki mülkiyetin kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer. Gerçekten, Türk Medeni Kanununun 729. maddesi ile bu kurala bir istisna getirilmiş, bazı koşulların varlığı halinde zemin ile üzerindeki bitkiler arasındaki bağlantı kesmiş ve şayet aşağıda sözü edilecek koşullar gerçekleşmişse bitki sahibine üzerinde bulunduğu taşınmaza malik olabilme olanağı tanınmıştır.
Bunun için;
Tapuya kayıtlı özel mülkiyete konu bir taşınmaz üzerine menkul niteliği taşımayan bitki dikilmiş olmalıdır.
Bitkiyi dikenin (taşınmazı bağ ya da bahçe haline getirenin) iyi niyetli olması gerekir. Buradaki iyiniyetten maksat; Türk Medeni Kanunun 3.maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyettir. Bu kural bitki sahibinin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşın bilebilecek durumda olmamasını ya da bitkiyi dikerken haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder (sübjektif koşul).
Dikilen ağaçlar ya da bağ zeminden açıkça daha fazla değer taşımalıdır. (Objektif koşul)
İptale konu olacak zemin bedeli arsa sahibine ödenmek üzere depo ettirilmeli, önceden ödenmiş bedel var ise bu miktar ödenecek bedelden mahsup edilmelidir.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, 341 sayılı parselin tapulama işleminin 1976 yılında yapıldığı, zilyetlik hukuki nedenine dayanılarak asıl davanın davacısı F. Ö.ün mirasbırakanı H. İ. B. adına tespit ve tescil edildiği, 31.07.1991 tarihinde de intikal yoluyla taşınmaz tapu kaydının F. Ö. adına oluşturulduğu görülmektedir.
Bitki sahibi olan davalı, her ne kadar taşınmazı 1974 yılında dava dışı Halil İbrahim Top isimli kişiden satın aldığını ileri sürmüşse de bu kişinin taşınmazda bir hakkı bulunmadığı, yine kayıt maliki olan H. İ. B. ile de bir ilişiğinin olmadığı anlaşılmaktadır.
Bilirkişi raporlarına göre, dava konusu 341 sayılı parsel üzerinde en büyüğü 24 yaşında olan muhtelif yaşlarda 209 adet kiraz ağacının bulunduğu görülmektedir. Dava konusu taşınmazın kadastro işlemi 14.10.1977 tarihinde kesinleşmiş, tapuya bu tarihte çapa bağlanarak tescil edilmiştir. Başka bir anlatımla, taşınmaz üzerindeki bitkiler taşınmazın kadastro tespitinin kesinleşerek çapa bağlanmasından sonra dikilip yetiştirilmiştir. Az yukarıda vurgulandığı üzere bitki sahibi davacı/davalının satın aldığı iddia ettiği kişinin de çekişmeli yerle bir ilişiği bulunmamaktadır.
Kadastro işlemleri sonucu, bir taşınmaz tapuya çapa bağlanarak tescil edildikten sonra haklı bir neden olmadan çapa bağlı taşınmaz üzerinde iyiniyet iddiasıyla şahsi hak ileri sürülüp dinlenemeyeceğinden, yapılan tüm saptamalara göre Türk Medeni Kanununun 729.maddesine dayanılarak açılmış birleşen davanın reddi yerine, kabulü doğru olmamıştır.
Diğer taraftan, zemin değeri 40.000,00 TL olarak saptanan taşınmazın, bedeli depo ettirilmeden bitki sahibinin iyiniyetli olduğunun kabulü suretiyle kanunda yeri olmadığı halde arazi bedelinde indirim yapılması da yasaya aykırıdır.
Karar, bütün bu nedenlerle bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıran davacı-karşı davalıya iadesine, 13.02.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy