(4721 S. K. m. 747, 748) (4342 S. K. m. 4)
Dava: Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 11.06.2006 ve 02.07.2009 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen 09.03.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesine dayalı geçit irtifakı tesisine ilişkindir.
Davalı köy, geçit istenen yerin mera olduğunu davanın reddini savunmuştur. Birleşen davada ise davalılardan Hazine 115 sayılı parselin de mera niteliği taşıdığını belirtmiştir. Birleşen davada davalı 859 sayılı parsel maliki davayı kabul etmiştir.
Mahkemece, davacıların 861 sayılı parseli yararına 331 sayılı parsel üzerinden geçit tesis edilmiştir.
Hükmü, davalı Hazine temyiz etmiştir.
Dosyada yer alan kayıt örneğine göre, üzerinden geçit kurulması hüküm altına alınan 331 sayılı parselin çayır niteliği ile özel siciline yazıldığı görülmektedir. Gerçekten, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/B maddesi uyarınca mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerleri gibi paralı veya parasız kamunun yararlanmasına tahsis edilen veya kamunun kadimden beri yararlandığı belgelerle veya bilirkişi veya tanık beyanları ile ispat edilen orta malı taşınmaz malların sınırlandırılması, parsel numarası verilerek yüzölçümü hesabı yapılıp özel siciline yazılması gerekir. Vurgulandığı üzere, bu tür yerler ya kamunun yararlanmasına tahsis edilir veya kamunun kadimden beri yararlandığı yerlerdir. 4342 sayılı Mera Kanununun 4. maddesi gereğince de bu gibi yerlerin özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması veya zamanaşımıyla kazanılması ya da sınırlarının daraltılması olanaklı değildir. Kısaca, kamu malı niteliğindeki 331 sayılı parsel üzerinden geçit tesisine imkan bulunmamaktadır.
Öte yandan; Türk Medeni Kanununun 748. maddesinin 3.fıkrası gereği kurulan geçidin tapu kütüğünün beyanlar sütununda gösterilmesi gerekir. 331 sayılı parsel tapu kütüğünde kayıtlı olmadığı, kaydı özel sicilinde bulunduğundan tapuda kayıtlı olmayan bir taşınmaz üzerinden geçit tesisi de mümkün bulunmamaktadır.
Davacının geçit ihtiyacı başka alternatifler araştırılarak karşılanmalıdır. Belirtilen sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, 25.04.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy