(4721 S. K. m. 747) (1086 S. K. m. 284)
Dava ve Karar: Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 1.11.2006 gününde verilen dilekçeyle geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10.3.2011 tarihli hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili ve davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Davacılar, 329, 330 ve 331 parsel sayılı taşınmazlarının genel yola bağlantısının bulunmadığını ileri sürerek, davalılara ait taşınmazlar üzerinden geçit hakkı kurulmasını istemiştir. Davalı davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, 329 ve 331 parsel sayılı taşınmazlar yararına, 425, 1046 ve 1053 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden fen bilirkişi raporunda 2. seçenek olarak gösterilen yerden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiş, hükmü davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira, geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.
Uygun güzergah saptanırken, aleyhine geçit kurulan taşınmazın kullanım bütünlüğü bozulmamalıdır. Taşınmazın kullanım bütünlüğünün bozulmasının zorunlu olduğu hallerde bu husus gerekçelendirilerek geçit hakkı tesisi edilmelidir.
Yararına geçit hakkı kurulması istenilen taşınmazın genel yol ile bağlantısının bulunmadığı sabittir. Ayrıca fen bilirkişilerinin 22.5.2009 tarihli raporlarında belirlenen tüm alternatif geçit güzergahları da üzerinden geçtiği taşınmazları böldüğünden kullanım bütünlüğünü bozduğu için yukarda açıklanan sebeplerle uygun değildir. Mahkemece yapılması gereken iş, bilirkişilerden ek rapor almak suretiyle ya da gerekli ise keşif yaparak yeniden rapor düzenlettirilerek taşınmazların kullanım bütünlüğünü bozmayacak şekilde geçit yerleri belirletmek ve sonucuna göre bir karar vermek olmalıdır.
Karar bu sebeplerle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istenmesi halinde yatıranlara iadesine, 05.07.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy