(4721 S. K. m. 683, 730, 737)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 09.02.2010 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın S. İ. yönünden kabulüne, D. G. yönünden husumet nedeniyle reddine dair verilen 06.02.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı S. İ. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteğinin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesi isteğine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkilinin taşınmazına komşu, davalılardan D. G.'nun maliki olduğu 13 ada 6 parsel sayılı taşınmaz üzerinde diğer davalı S. İ. tarafından fırın işletildiğini, her iki taşınmaz üzerindeki binaların bitişik nizamda, prefabrik malzemeden inşa edilen, mesken niteliğinde afet evleri olduğunu, fırının faaliyeti sırasında meydana gelen ısı, koku, is ve gürültü nedeniyle rahatsızlık duyduğunu belirterek komşuluk hukukuna aykırı olarak işletilen fırının işletilmesinin önlenmesini istemiştir.
Davalı S. İ. vekili, fırının bulunduğu binanın betonarme olduğunu, ısı ve sesin davacının bulunduğu binanın prefabrik olması nedeniyle geçtiğini, izalasyon ve ses yalıtımı yapmaya hazır olduklarını, fırını ruhsatlı olarak çalıştırdıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı D. G., davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davalı S. İ. yönünden davanın kabulü ile Antalya İli, Kaş İlçesi, İslamlar Köyü Akbel mevkinde bulunan 13 ada 6 parsel no'lu taşınmazın giriş katında bulunan yerin davalı tarafından fırın olarak işletilmesinin önlenmesine, diğer davalı D. G. yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davalı S. İ. vekili temyiz etmiştir.
TMK m. 683 deki Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmış, 730 ve 737. maddeleriyle de taşınmaz malikinin başkalarına zarar vermesinin önlenmesi hedeflenmiştir.
Komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi davalarında davalının kusurlu olması aranmaz. Davalının kusurlu olup olmaması, kasıtlı hareket edip etmemesi, elatmanın önlenmesi davasına etkili değildir. Yeter ki, davalının eylemi ile davacının zararı arasında illiyet bağı bulunsun. Davalının hiçbir kusuru olmasa dahi, elatmanın önlenmesine, eski hale getirme ve tazminata hükmedilebilir.
Bilirkişi raporlarında, komşuluk hukukuna aykırı davranışın katlanılabilir sınırlar içerisinde mi kaldığı, yoksa taşkın kullanmanın mı söz konusu olduğu tüm detayları ile açıklanmalı, taraflar arasındaki zorunlu çıkar çatışmalarını denkleştirecek, en adil çözüm yolu veya yolları gerekçeli olarak gösterilmelidir. Davacının zararının önlenmesi esas olmakla birlikte, davalıya da en az zarar verecek veya külfet yükleyecek önlem veya önlemler belirtilmeli, davalının yaptığı veya diktiği şeylerin yıkılması veya sökülmesi, yaptığı tesis ve işletmelerin kapatılması, yasaklanması veya başka yere taşınması son çare olarak düşünülmelidir.
Taşkın kullanma belirlendiği takdirde elatmanın tamamen ortadan kaldırılması veya tahammül sınırlan içerisine çekilebilmesi için ne gibi önlemlerin alınması gerektiği bilirkişiler aracılığı ile tespit edilerek, tarafların yarar ve çıkar dengeleri de gözetilerek bunların en uygununa karar verilmelidir.
Somut olaya gelince, davalının, dava konusu 13 ada 6 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan taşınmazda, Kalkan Belediyesi'nin 15.03.2007 tarih ve 5 sayılı ruhsatnamesi ile ruhsat alarak fırın işlettiği anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda, yapılacak olan ses ve ısı yalıtımının ve baca filtrasyonunun fırının çevreye verdiği rahatsızlığı tam olarak giderilemeyeceği, mevcut ekmek fırınının İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe ve Sağlık Bakanlığı'nın Gıda Üretim Tesisleri Yönetmeliğine uygun olmadığı, tespit edilen komşuluk hukukuna aykırılıkların kısmen giderilebileceği belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece, bilirkişilerden ek rapor alınarak bilirkişi raporunda belirtilen tedbirlerin alınmasından sonra tahammül sınırlanın aşılıp aşılmadığının, tarafların yarar ve çıkar dengeleri de gözetilerek maruz kalınan rahatsızlığın nasıl ve ne şekilde giderilebileceğinin tespiti ile bunun için alınması gerekli tedbirlerin belirlenmesi gerekirken çalışma ruhsatı iptal edilmeyen söz konusu fırının işletilmesinin önlenmesine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı S. İ. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 20.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy