Dava, Türk Medeni Kanununun 791 ve 747. maddeleri gereğince geçit hakkının terkini ile tevhid sonucu yeni oluşan 631 sayılı parselin sınırlarından geçecek şekilde yeniden tesisi isteğine ilişkindir.
Davalılar davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmü davacılar H.. T.. mirasçıları temyiz etmiştir.
Aleyhine geçit kurulması istenen 188 parsel sayılı taşınmazın maliklerinden Ş... kızı H.. T..'ın 09.11.2000 tarihinde vefat ettiği bu davanın 25.02.2011 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava ehliyeti, davada taraf olma ehliyetidir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu taraf ehliyetini tanımlamamış, 38. maddesiyle Türk Medeni Kanununa yollamada bulunmakla yetinmiştir. Türk Medeni Kanunu ise davada taraf olma ehliyetini, medeni haklardan yararlanma ehliyetinin bir parçası saymış 8, 28, 47 ve 48. maddeleriyle bu yönde hükümler getirerek, medeni haklardan yararlanma ehliyeti bulunan her gerçek ve tüzel kişinin davada taraf olma yeteniğini taşıdığını, her gerçek kişinin sağ doğmak koşuluyla ana rahmine düştüğü andan itibaren taraf ehliyetini kazanacağını ve yaşadığı sürece taraf ehliyetinin devam edeceğini belirtmiştir.
Öte yandan Türk Medeni Kanununun 28. maddesinde, gerçek kişinin ölümüyle medeni haklardan yararlanma ehliyeti ve buna bağlı olarak da taraf ehliyetinin sona ereceği belirtilmiştir. Dava tarihinden önce ölüm nedeniyle şahsiyeti son bulan kişinin taraf ehliyetini yitireceği kuşkusuzdur.
Davalılardan Ş...kızı H.. T..'ın dava tarihinden önce öldüğü anlaşılmıştır. Kural olarak taraf ehliyeti bulunmadığından bu davalı hakkında açılan davanın reddi gerekir ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 124. maddesi ile "Tarafta iradi değişiklik "başlığı altında yeni düzenlemeler yapılmıştır.
3 no'lu bent gereğince "Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir."
4 no'lu bent ise "Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir..." hükümlerini içermektedir.
O halde, mahkemece davalılardan Ş... kızı H.. T..'ın mirasçılarına dava dilekçisinin usulüne uygun biçimde tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan sonra davanın esası hakkında bir karar verilmelidir. Taraf teşkili sağlanmadan ve savunma hakkı kısıtlanarak yazılı biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiş bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
Kabule göre de; Türk Medeni Kanununun 748/3 maddesi uyarınca tapu kaydının beyanlar sütununa yazılmasına karar vermekle yetinilmesi gerekirken geçit hakkının tapuya tesciline şeklinde karar verilmesi ayrıca, geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerekirken bu hususun gözetilmemesi de yerinde değildir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Şerif kızı H.. T.. mirasçılarının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine, 06.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy