(4721 S. K. m. 683)
Dava ve Karar: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 07.07.2008 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi, eski hale getirme veya tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 26.12.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı şirket vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Davacı, İR:902, sicil:1608 mermer sahasının dava dışı ruhsat sahibi A. M. ve Maden Sanayi ve Ticaret Ltd. Ştiden sözleşmede koordinatları belirtilen 132.717 m2lik kısmının rödövans sözleşmesi ile kiralandığını, aynı sahanın komşu alanında mermer ocağı işleten davalı şirketin işlettiği ocaktan çıkan mermer atıklarını kiraladığı alana yığdığını belirterek davalının elatmasının önlenmesini, sahanın eski hale getirilmesini, aksi halde eski hale getirme bedeli 70.000 TLnin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, bilirkişilerin 02.10.2013 tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile ve kırmızı renkle gösterilen 2.521 m2lik davacının rödövans sahasına elatmanın önlenmesine, bu alandaki atık malzemelerin davalı tarafça kaldırılarak sahanın eski hale getirilmesine, eski hale getirilmemesi halinde eski hale getirme bedeli 27.494,04 TLnin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davalı şirket vekili temyiz etmiştir.
Gerek İscehisar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/11 D.İş sayılı tespit dosyası, gerekse de dosya içindeki bilgi ve belgelerden davacının dayanağı; sadece dava dışı ruhsat sahibi A. M. ve Maden Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin kaşe ve imzası bulunan, davacı Aykut Uysala İscehisar ilçesi, Ayazlama mevkii hudutları dahilinde bulunan 35,65 hektar alanlı İR:902, sicil:1608, erişim numarası:1023657 olan mermer sahasının 13,2717 hektarlık kısmının rödövans mukabili işletmeye verilmesine dair tek sayfadan ibaret ve tarihsiz rödövans sözleşmesi başlıklı belgedir.
Bu belgede rödövansa verilen alanın koordinatlarının da;
1.NOKTA 2.NOKTA 3.NOKTA 4.NOKTA 5.NOKTA
SAĞA(Y) 8354,10 8172,32 8267,00 8665,00 8630,00
YUKARI(X) 1250,00 1368,25 1728,00 1515,00 1430,00 olduğu görülmektedir.
Dosya içersinde bulunan Maden İşleri Genel Müdürlüğünün 14.10.2009 tarihli yazısından; İR:902 sayılı saha için ilk önce 18.07.1973 tarihinde Afyon İl Özel İdaresince Sami Uysal adına 17/27 sayılı taşocağı ruhsatının verildiği, ruhsat sahibinin 26.04.1974 tarihli dilekçesi ile 6309 sayılı Maden Kanununa intibakı yapılarak 03.03.1977 tarihinde ruhsat düzenlendiği, daha sonra da 3213 sayılı Maden Kanununun yürürlüğe girmesi ile gerekli intibak işlemleri yapılarak, 12.06.1987 tarihinden geçerli olmak üzere İR:902 sayılı ruhsatın düzenlendiği, İR:902 sayılı ruhsat Sami Uysal uhdesinden 12.02.1991 tarihinde tüm hak ve vecibeleri ile R.oğlu Mermer San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesine, 04.03.1992 tarihinde R.oğlu Mermer San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinden Sahip Uysal uhdesine, 31.12.1992 tarihinde Sahip Uysal uhdesinden R. Mermer San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesine, 07.06.1999 tarihinde ise R. Mermer San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinden A. M. ve Maden San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesine devir edildiği, İR:902 sayılı ruhsat sahibi A. M. ve Maden San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.07.2005 tarihli dilekçesi ile ruhsatın bölünerek iki ayrı ruhsat düzenlenmesini talep etmesi üzerine, Genel Müdürlük makamının 15.12.2005 tarihli oluru ile İR:902 sayılı ruhsatın bölünmesi sonucunda 12.06.1997 tarihinden geçerli olmak üzere 15 yıl süreli sicil:73770 ve sicil:73771 sayılı iki ayrı ruhsat düzenlendiği, sicil:73771 sayılı ruhsatın 15.11.2006 tarihinde A. M. ve Maden San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinden R.oğlu Mermer San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesine devir edildiği belirtilmiştir.
Yine dosyada bulunan belgelerden, A. M. ve Maden San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 23.09.2008 tarih ve 7155 sayılı sayısında yayınlanan birleşme sözleşmesi ile kendini feshederek R. Mermer San. ve Tic. Ltd. Şti. ile birleşmesi ve bu şirketinde unvanını R. Madencilik İnşaat San. ve Tic. A.Ş. olarak değiştirdiği ayrıca İR:902 sayılı ruhsatın bölünmesi sonucu oluşan sicil:73770 sayılı ruhsat A. M. ve Maden San. ve Tic. Ltd. Şti. adına iken fesih ve şirket birleşmesi sonrası R. Madencilik İnşaat San. ve Tic. A.Ş. adına yeniden düzenlendiği görülmektedir.
Dava dışı (eski unvanı A. M. ve Maden San. ve Tic. Ltd. Şti.) yeni unvanı R. Madencilik İnşaat San. ve Tic. A.Ş. tarafından mahkemeye hitaben yazılan 21.10.2009 havale tarihli yazıdan; öncesi İR:902 sayılı ruhsatın 15.12.2005 tarihinde ikiye bölünerek oluşan 73770 ve 73771 sayılı ruhsatlardan, şirketleri uhdesinde bulunan 73770 sayılı ruhsat alanı içinde kalan sahaya ilişkin Afyon 1. Noterliğinin 20.05.2009 tarih ve 9468 yevmiyeli rödövans sözleşmesi yazı ekinde sunulmuştur. Bu sözleşmede sicil:73770 ruhsat nolu mermer sahasında 13,271 hektar alanlı sahanın, ruhsat sahibi R. Madencilik İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından, işletmeci Mercan Mermercilik Sanayi Ticaret İthalat İhracat A.Ş.ye 20.05.2009 tarihinden 12.06.2012 tarihine kadar işletme hakkının adı geçen şirkete rödövans karşılığı verildiği anlaşılmaktadır.
Rödövansa verilen alanın koordinatlarının da aynen;
1.NOKTA 2.NOKTA 3.NOKTA 4.NOKTA 5.NOKTA
SAĞA(Y) 8354,10 8172,32 8267,00 8655,00 8630,00
YUKARI(X) 1250,00 1368,25 1728,00 1515,00 1430,00
olduğu görülmektedir.
Tüm bu açıklamalar ve tespitlerden sonra somut olaya gelince;
Mahkemece 02.10.2013 tarihli fen bilirkişileri rapor ve krokisinde (A) harfi ile ve kırmızı renkle gösterilen 73770 sayılı ruhsat alanı içinde gösterilen rödövans sahasının 2.521 m2lik kısımda bulunan mermer atıklarına ilişkin olarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de; davacının dayanağı tarihsiz ve sadece ruhsat sahibi A. M. ve Maden Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin kaşe ve imzası bulunan tek sayfalık rödövans sözleşmesi başlıklı belgede, rödövans alanının İR:902 ruhsat nolu mermer sahasının 13,2717 hektarlık kısmı olduğu yazılı ise de dava tarihi itibariyle İR:902 ruhsat nolu bir saha bulunmamaktadır.
İR:902 sayılı ruhsatın bölünmesi sonucu oluşan 73771 sayılı saha davalı şirketin, 73770 sayılı saha ise dava dışı R. Madencilik İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin uhdelerinde bulunmakta olup, davacının sunduğu tarihsiz belgede belirtilen rödövans sahasının, 73770 sayılı sahaya ilişkin ruhsat sahibi R. Madencilik İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ile yine dava dışı Mercan Mermercilik Sanayi Ticaret İthalat İhracat A.Ş. arasındaki 20.05.2009 tarihli rödövans sözleşmesine konu sahanın yüzölçümü ve koordinatları ile aynı olduğu, bu sahayı rödövans karşılığı işleten şirketin ise bizzat ruhsat sahibi şirket yazısından Mercan Mermercilik Sanayi Ticaret İthalat İhracat A.Ş. olduğu belirtilmiştir.
Hal böyle olunca; dava konusu mermer atıklarının dava dışı Hazineye ait İscehisar, Kavak mahallesi, 19132 parselde ve 73770 sayılı mermer ruhsat sahası içinde bulunduğu anlaşılmakta olup, davacı sahanın rödövansçısı olmadığından davada aktif dava ehliyeti bulunmayan davacının davasının reddi yerine, yazılı şekilde davacının rödövans sözleşmesine dayalı şahsi hakkı varmış gibi karar verilmesi doğru görülmediğinden, hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı şirket vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 08.07.2014 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy