(6100 S. K. m. 4, 382, 383) (492 S. K. m. 16) (4721 S. K. m. 744)
Dava ve Karar: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 28.06.2011 gününde verilen dilekçe ile mecra irtifakı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 02.05.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Dava, Türk Medeni Kanunun 744. maddesi gereğince mecra irtifakı kurulması isteğine ilişkindir.
Davacı vekili, davacı şirket P.. Cam San. A.Ş'nin enerji talebinin N... TM .. no'lu fideri 30 KV'luk OG barajından karşılandığını, enerji nakil hattı kurulur iken davalı tarafın da maliki olduğu taşınmazdan nakil hattı geçirilmek zorunda kalındığını, mecra irtifakı kurulması için gerekli şartların oluştuğunu belirterek davacı şirket lehine 950 parsel sayılı taşınmaz üzerinde mecra irtifakı kurulmasını talep etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davacı şirketin taşınmazın mecra ihtiyacına dayanmayıp sınai teşebbüslerin ihtiyaçlarını ileri sürerek TMK 744. maddesinden yararlanamayacağından davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanununun 16. maddesi gereğince; müdahalenin meni, tescil, tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda, gayrimenkulün değeri nazara alınarak harç alınır. Mahkemelerin görev konusunu düzenleyen HUMK'nın 1. maddesi gereğince de görev dava olunan şeyin değerine göre belirtilmiş ise görevli mahkemenin tespitinde davanın açıldığı gündeki değerin esas tutulması gerekir. Gerek harç gerekse görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu tartışmasızdır.
6100 sayılı HMKnın 4. maddesinde sulh hukuk mahkemelerinin görevi belirlenmiş, 1086 sayılı HUMKnın 8. maddesinin 1. fıkrasındaki mamelek hukukundan kaynaklanan değer ve miktara ilişkin hükümler 4. maddede yer almamıştır. Diğer taraftan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 383. maddesi uyarınca, 382. maddede belirtilen çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesidir. Ne var ki, 6100 sayılı HMKnın geçici 1. maddesi hükmüne göre bu kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümler uygulanmaz. Eldeki dava da 6100 sayılı HMKnın yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden önce açıldığından mahkemenin görevli olup olmadığı 1086 sayılı HUMKya göre değerlendirilmelidir.
Somut olayda; 28.06.2011 tarihinde 1.000,00 TL değer gösterilerek sulh hukuk mahkemesinde dava açılmıştır. Mahkemece, mahallinde yapılan keşif sonucu alınan uzman bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazda kurulması istenen mecra irtifakının değeri 15.421,76 TL olarak belirlenmiştir. Bu değere göre, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğundan mahkemece dava dilekçesinin görev yönünden reddi gerekirken yargılamaya devamla işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın açıklanan nedenle bozulmasına, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 17.04.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy