MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 29.05.2013 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07.07.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkillinin paydaş olduğu 755 parsel sayılı taşınmazın önceki paydaşlarından Ümmüş Yörük'ün 5/18 payını 07.12.2012 tarihinde davalıya sattığını, müvekkiline noter bildirimi yapılmadığını, payın gerçek satış değerinin önalım hakkına engel olmak için tapuda yüksek gösterildiğini ileri sürerek davalı adına kayıtlı payın önalım hakkı nedeniyle iptali ile gerçek değeri üzerinden davacı adına tescilini istemiştir.
Davalı, satış bedelinin muvazaalı olmadığını, taşınmazda fiili taksim bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, dava konusu taşınmazda fiili taksim bulunmadığından söz edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.
Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.
Önalım davasına konu payın ilişkin bulunduğu taşınmaz paydaşlarca özel olarak kendi aralarında taksim edilip her bir paydaş belirli bir kısmı kullanırken bunlardan biri kendisinin kullandığı yeri ve bu yere tekabül eden payı bir üçüncü şahsa satarsa, satıcı zamanında bu yerde hak iddia etmeyen davacının tapuda yapılan satış nedeniyle önalım hakkını kullanması TMK’nın 2. maddesinde yer alan dürüst davranma kuralı ile bağdaşmaz. Kötüniyet iddiası 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de kendiliğinden nazara alınması gerekir. Bu gibi halde savunmanın genişletilmesi söz konusu değildir. Eylemli paylaşmanın varlığı halinde davanın reddi gerekir.
Somut olayda, mahkemece yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarına göre, dava konusu taşınmazın iki kısma ifraz edilmek suretiyle fen bilirkişi raporunda A harfiyle gösterilen birinci kısmın davalının payı satın aldığı ...'ün oğlu ..., B harfiyle gösterilen ikinci kısmın ise davacının eşi ... ... ile oğlu ... tarafından kullanıldığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.
O halde, dava konusu taşınmazda hem davacının hem davalıya yer satan satıcının kullandığı yer bulunmakta olup fiili taksim olgusu gerçekleşmiş olduğundan mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken tüm paydaşların kullandığı yer bulunmadığından fiili taksimin gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
05.10.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy