MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 29.08.2012 gününde verilen dilekçe ile suya elatmanın önlenmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.09.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, suya elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir.
Davalı, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Davalı Belediyenin Başkanı ... hakkında, ...Asliye Ceza Mahkemesinde dava konusu taşınmazla da ilgili olarak görevi kötüye kullanma suçundan dava açılmış ve sanığın mahkumiyetine karar verilmiştir. Ancak mahkeme kararının kesinleşip kesinleşmediğine ilişkin bir bilgi veya belge dosya kapsamında bulunmamaktadır.... Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/17 Esas, 2014/105 Karar sayılı ilamının varsa kesinleşme şerhli onaylı bir sureti mahkemesinden getirtilerek dosya içerisine alınmalıdır.
2-TMK'nın 718. Maddesinde; "Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyetin kapsamına yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer." hükmüne yer verilmiştir.
Bu madde hükmüne paralel olarak düzenlenen TMK'nın 756. maddesinde; "Kaynaklar, arazinin bütünleyici parçası olup bunların mülkiyeti ancak kaynadıkları arazinin mülkiyeti ile birlikte kazanılabilir. Başkasının arazisinde bulunan kaynaklar üzerindeki hak, bir irtifak hakkı olarak tapu kütüğüne tescil ile kurulur. Yeraltı suları, kamu yararına ait sulardandır. Arza malik olmak onun altındaki yeraltı sularına da malik olmak sonucunu doğurmaz. Arazi maliklerinin yer altı sularından yararlanma biçimi ve ölçüsüne ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.
Gerek TMK'nın 718. maddesi gerekse 756/2. maddesinde sözü edilen kaynaklar, yeraltı sularından farklıdır.
Kaynak, kökeni yeraltı suyu olan tabi ve sürekli olarak yeryüzüne çıkan özel mülkiyete girecek nitelikte özel bir su olup, suni bir şekilde veya ara sıra yeryüzüne çıkan su kaynak niteliğini kazanmaz (...., Türk Eşya Hukuku, Ankara 1978, s. 618). Ayrıca, kaynaktan çıkan suyun yararı kamuya ait bir akarsu oluşturacak kadar bol çıkması halinde kaynak artık özel mülkiyete konu olamaz. Yine, yeraltı suyundan sondaj gibi suni yollarla çıkartılan sulardan yararlanma usulü de 167 sayılı Yeraltı Suları Kanununa tabidir.
Bir başka ifadeyle kaynak suyu kendiliğinden kaynadığı arazinin hudutlarını aşacak debide ise ya da malikinin ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra fazlası varsa genel su kabul edilir ve komşular da yararlanabilir. Bunun yanında kaynak suyu tapulu olmayan araziden (örneğin mera,orman vb) çıkıyorsa suyun debisine bakılmaksızın genel sudur. Bu sudan ise kadim ve öncelik hakkı ihlal edilmemek suretiyle herkes ihtiyacı oranında yararlanabilir.
Özel su ise tapulu taşınmazdan çıkan ve sadece o taşınmazın ve malikinin kişisel ihtiyacını karşılamaya yeterli olan sudur.
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; hükme esas alınan bilirkişi heyetinin niteliği ve alınan raporun uyuşmazlığı çözmeye yeterli ve elverişli olmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece, suların en az olduğu dönemde (mevsimde) uzman bilirkişi kurulu (jeoloji mühendisi, ziraat mühendisi ve harita mühendisi) marifetiyle yeniden keşif yapılarak, daha önce yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu ve ...Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan keşiflerde alınan bilirkişi raporlarının da irdelenerek, yukarıda değinilen ilkeler gözetilmek suretiyle davacıya ait parselde çıkan suyun genel su mu, özel su mu olduğunun net olarak saptanması ve Belediyenin bu suya ne şekilde müdahale ettiğini net olarak gösteren rapor alındıktan sonra sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10.04.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.