(4721 S. K. m. 9, 10) (6100 S. K. m. 27, 50, 51) (YHGK. 14.01.1976 T. 1974/4-477 E. 1976/12 K.)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 15.07.2009 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.01.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü, davalılardan ... temyiz etmiştir.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nın 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.
6100 sayılı HMKnın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan herkes davada taraf ehliyetine de sahiptir. Aynı kanunun 51. maddesine göre de, dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir. 4721 sayılı TMKnın 9. maddesine göre, fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hakedinebilir ve borç altına girebilir. Aynı kanunun 10. maddesine göre de ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.01.1976 günlü ve 477/12 sayılı kararına göre, davada taraf olma ehliyeti, medeni haklardan yararlanma hakkının bir sonucudur. Kısıtlanan kimse; medeni hakları kullanma ehliyetinden yoksun bulunması nedeniyle her ne kadar kendisi dava açamaz ise de sözü edilen haklardan yararlanma ehliyetini haiz bulunduğundan aleyhine dava açılabilir. Ancak, davalının kısıtlı olduğunun mahkemece öğrenilmesi halinde re'sen kanuni mümessile tebligat yapılması gerekir.
Somut olaya gelince; dava konusu taşınmazın paydaşlarından .... yargılama sırasında 04.11.2013 tarihinde vefat ettiğinden mirasçılık belgesi getirtilerek tüm mirasçılarının davada taraf olması gerekir. Ayrıca, davalılardan ...nin kısıtlı olduğu, kendisine kardeşi ...in vasi olarak atandığı ve dosyada mevcut nüfus kayıtlarına göre her ikisinin de yargılama sırasında vefat eden .... mirasçısı olduğu anlaşıldığından kısıtlı ile vasisi arasında menfaat çatışması doğmaktadır.. ...yi bu davada temsil etmek üzere bir kayyım tayin edilmesi ve husumetin kayyıma yöneltilmesi gerekir.
Öte yandan; paydaşlardan .... davada yer almamış, ....ile aynı kişi olup olmadığı anlaşılamamıştır. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup hakim re'sen her aşamada dikkate almalıdır. Mahkemece, tapu maliklerinden ....ile aynı kişi olup olmadığının duraksamasız belirlenmesi aynı kişi olması halinde tapuda isim tashihi için süre verilmesi aksi halde davada yer almasının sağlanması gerekir.
Mahkemece yukarıda belirtilen eksikliklere rağmen yargılamaya devam edilerek taraf teşkili sağlanmadan esas hakkında yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin yatırılan harıcın istek halinde yatırana iadesine, 19.12.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy