MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 12.08.2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.04.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar ... ve ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava konusu 18, 126, 369, 614 ve 615 parsel sayılı taşınmazlardaki ortaklığın, aynen taksim, mümkün olmaması halinde satış suretiyle giderilmesini istemiştir.
Davalılar ..., ... ve ... taşınmazların aynen taksimini istediklerini belirterek taksimin mümkün olmaması halinde davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, davanın kabulü ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü, davalılar ... ve ... temyiz etmişlerdir.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nin 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.
Öte yandan, paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.
Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.
Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nin 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.
Somut olaya gelince; Dosya arasına alınmış kadastro müdürlüğünün 13.08.2015 tarihli yazısında eski 15 parselin 139 ada 15 parsel, eski 216 parselin 106 ada 49 parsel, eski 369 parselin 144 ada 7 parsel, eski 614 parselin 101 ada 153 parsel ve eski 615 parselin ise 101 ada 152 parsel numarası ile 3402 sayılı Yasanın 22/a maddesi gereğince yapılan yenileme işlemi sonucu tapuya tescil olunduğu, 139 ada 15 parsel, 106 ada 49 parsel, 144 ada 7 parsel ve 116 ada 8 parsel sayılı taşınmazlarda tarafların mirasbırakanı ... dışında başka paydaşların da bulunduğu anlaşıldığından davada taraf olmayan paydaşlara dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilip taraf teşkili sağlanarak savunma ve delilleri toplandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmaksızın ve 6100 sayılı HMK'nin 27. maddesi uyarınca hukuki dinlenme hakkı ihlal edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Öte yandan davalılar ... ve ...'nun temyiz dilekçelerinde, 116 ada 8 parsel sayılı (eski 644 parsel sayılı) taşınmaz üzerindeki yapının aidiyetine ilişkin, Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/22 Esas sayılı dava dosyası ile muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açıldığını belirttiklerinden anılan dosyanın getirtilip incelenerek verilen kararın kesinleşip kesinleşmediğinin tespit edilmesi, kesinleşmişse sonucuna göre işin esası hakkında karar verilmesi, kesinleşmemişse de kesinleşmesinin beklenilmesi gerekirken ilgili dosya getirtilip incelenmeden eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Kabule göre de; Dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede 3402 Sayılı Kanunun 22/2-a bendi gereğince yenileme çalışması yapıldığı ve taşınmazlara yeni parsel numaraları verildiği, yenileme çalışmasının 01.12.2014 tarihinde kesinleşerek tapuya tescil edildiği anlaşıldığından mahkemece, oluşan yeni parsel numaraları üzerinden karar verilmesi gerekirken işlerliğini yitiren kadastral parseller üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 07.01.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy