14. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 26/11/2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26/04/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
_ K A R A R _
Dava, İcra ve İflas Kanununun 121. maddesine dayalı ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.
Davacı vekili; davalılardan borçlu ... aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğünün 2013/2172 Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, bu takip uyarınca dava konusu taşınmazdaki davalı hissesi üzerine haciz konulduğunu, dava açmak üzere taraflarına yetki verildiğini, 9325 ada 19 parsel B blok 3 No'lu bağımsız bölüm üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili; dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın aynen taksim, mümkün olmadığı takdirde satış suretiyle giderilmesini savunmuştur.
Davalı Hazine vekili; Hazine harçtan muaf olduğundan taraflarına harç yükletilmemesini talep ederek dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu 9325 ada 19 parsel B blok 3 No'lu bağımsız bölüm üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü, davalı Hazine vekili temyiz etmiştir.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının ve harcın taraflardan hangi oranlarda tahsil edileceğinin hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir.
Satışına karar verilen taşınmaz;
a)Paylı mülkiyet hükümlerine konu ise satış bedelinin ve harcın paydaşların tapudaki payları oranında,
b)Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olması halinde satış bedelinin ve harcın mirasçılık belgesindeki paylar oranında,
c)Hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti halinin bir arada bulunması halinde ise satış bedelinin ve harcın tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına ve tahsil edilmesine karar verilmesi gerekir.
Mahkemece, İİK'nun 121. maddesi uyarınca açılacak davalarda da satış bedelinin icra dosyasına veya icra dosyasındaki davacı alacaklıya yatırılmasına değil ortağa ödenmesine karar verilmelidir. Bu hususun mahkemece re'sen gözetilmesi gerekir.
Diğer yandan satışına karar verilen dava konusu taşınmazda davalılar hem paylı hem de elbirliği ile mülkiyete sahiptir. Taşınmazın hem paylı hem de elbirliği ile mülkiyete tabi olması nedeniyle harcın paydaşlara tapudaki ve mirasçılık belgesindeki payları oranında hükmedilmesi gerekir. Mahkemece, hüküm sonucunun 6. bendinde satış bedelinin ortaklara tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki oranlarda ödenmesine karar verilmiştir. Hüküm sonucunun 2. bendinde satıştan elde edilecek paradan davalı borçlunun hissesine düşen kısmın icra dosyasına dosya borcu kadarının yatırılmasına şeklinde karar verilmesi doğru görülmemiş ise de, bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nun 438/7. maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, hüküm sonucunun 2. bendinde yer alan "Satıştan davalı/borçlu ...'nin hissesine düşen miktardan borçlu olduğu ... 5. İcra Müdürlüğünün 2013/2172 Esas sayılı icra dosyasına, dosya borcu kadarının yatırılmasına" ibaresinin hükümden çıkartılmasına, hükmün HUMK'nun 438/7. maddesi gereğince DEĞİŞTİRİLMİŞ ve DÜZELTİLMİŞ bu şekliyle ONANMASINA, 10.06.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.