MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Asıl dosyada davacı tarafından 02.11.2011, birleştirilen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/902 Esas, 2013/1087 Karar sayılı dosyada davacı vekili tarafından, 14.12.2012 birleştirilen ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2013/137- 156 E, K sayılı dosyada davacı vekili tarafından 28.01.2013 tarihinde davalılar aleyhine verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl ve birleştirilen davalarda davalı ...Ş. yönünden davanın husumetten reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne dair verilen 01.07.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
_ K A R A R _
Asıl ve birleştirilen dosyalarda davacılar vekili, 21.07.2011 tarihinde vefat eden ...'nun terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde, ... 7. İcra Dairesi'nin 2011/6956 sayılı dosyasında borçlunun ... olduğunu, murisin dosyaya 13.03.2012 tarihinde sehven eklenildiğini, davanın tarafı olmadıklarını belirtmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, murisin ölüm tarihine göre araştırılma yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, murisin ölmeden önce ödemeden aczinin resmen tespit edilmediğinden davanın reddinin gerektiğini, aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, asıl ve birleşen dosyalar yönünden Davalı ... aleyhinde açılan davaların husumet nedeni ile reddine, asıl ve birleşen dosyalar yönünden diğer davalılar aleyhine açılan davaların kabullerine, davacıların murisi ...'nun terekesinin borca batık olduğunun tespitine ve davacıların mirası hükmen redlerine karar verilmiştir.
Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.
Dava, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.
Davacı ... Aksu kendi adına asaleten, 02.12.1999 doğumlu ... ve 20.03.2007 doğumlu ...'ya velayeten mirasın hükmen reddi için bu davayı açmıştır. Annenin hukuki yararı ile çocukların hukuki yararı çatışmaktadır. Mahkemece Medeni Kanunun 426/2. maddesi uyarınca 20.03.2007 doğumlu ... için kayyım tayin ettirilmesi, davanın kayyım tarafından devam ettirilmesi ve gösterdiği takdirde delilleri toplanması, yargılama aşamasında ... reşit olduğundan ...'nun davaya ve yapılan işlemlere muvafakati sağlanması gerekir.
Kabule göre de, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, ... müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.
Mahkemece murisin terekesi tespit edilirken ölüm tarihinin esas alınmadığı anlaşılmaktadır. O halde mahkemece yapılması gereken iş, murisin ölüm tarihi itibariye üzerine kayıtlı gayrımenkul, araç, banka kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması için ilgili ..., emniyet, banka müdürlüklerine yazı yazılmalı, murisin davalılara ölüm tarihi itibariyle borçlu olduğu miktar tespit edilmeli, murisin vergi borcunun kaynağı ve bundan dolayı davacıların mirası kabul anlamına gelebilecek davranışlarda bulunup bulunmadığı tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Davanın niteliği gereği davalı-alacaklıların, murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmediği, bilmesinin mümkün olmadığı, yapılan yargılama sonrasında terekenin borca batık olup olmadığına karar verildiği göz önünde bulundurularak yargılama giderinden davalıların değil davacıların sorumlu tutulması, davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken hükmedildiği görülmektedir.
Ayrıca, davacı ...'nun kendi adına Av. ...'a verdiği vekaletnamede mirasın reddini içeren özel yetki bulunmadığından davacı vekiline özel yetkiyi içeren vekaletname sunması için süre verilmesi ve bu eksikliğin tamamlattırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.
Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
10.09.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.