MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 26.05.2008 gününde verilen dilekçe ile elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 25.09.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
_ K A R A R _
Dava, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, tarafların ortak murisi ... adına kayıtlı 424 ada 23 parsel sayılı taşınmazdaki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesini talep etmiştir.
Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.
Mahkemece, dava konusu taşınmazla ilgili ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/250 Esas sayılı dosyası ile ortaklığın giderilmesi davası açıldığı ve davanın derdest olduğu, yargılama sonucunda ortaklığın aynen taksim ya da satış yoluyla giderilecek olup elbirliği mülkiyetinin sona ereceği, bu nedenle davacının eldeki dava yönünden hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davalılar ... ve ... vekili temyiz etmiştir.
Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davaları, elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
TMK’nin 644. maddesi gereğince bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hakimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.
Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir.
Mirasçılara gönderilecek davetiyede "belirlenen süre içinde elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya paylaşma davası açılmadığı takdirde istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verileceğinin" bildirilmesi zorunludur.
Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davalarını mirasçılar açabilir. Mirasçılar dışında alacaklılar da İcra İflas Kanununun 121. maddesi uyarınca icra hakiminden “yetki belgesi” almak kaydıyla bu davayı açabilirler.
Miras payını veya kişisel hakkı Borçlar Kanununun 162. ila 181. (TBK’nın 183. ila 204.) maddeleri gereğince temlik alan kişiler tapu iptali ve tescil davası sırasında verilen yetki belgesine dayanarak elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini isteyemez.
Bu tür davalarda mirasçılık belgesine atıf yapılmakla yetinilmemeli; hüküm sonucunda infazda tereddüte neden olunmayacak şekilde elbirliği halindeki mülkiyetin veya payın mirasçılık belgesindeki paylar oranında paylı mülkiyete çevrilmesine karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince, her ne kadar ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/250 Esas sayılı dosyasında görülen ortaklığın giderilmesi davasının derdest olup, bu dava sonucunda ortaklığın giderilmesine dair verilecek kararın dava konusu taşınmazdaki elbirliği mülkiyetini sona erdireceği gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş ise de, anılan ortaklığın giderilmesi davasında mahkemece, 12.02.2013 tarihli ve 2013/47 Karar sayılı karar ile davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği ve bir kısım davalılar vekilinin temyizi üzerine hükmün onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, ortaklığın giderilmesi davasının feragat nedeniyle reddine dair verilen kararın onanarak kesinleştiği gözönüne alındığında, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu anlaşıldığından mahkemece, işin esasına girilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş; bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 14.03.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.