14. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.01.2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 02.12.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkili ile davalıların ... ili, ... Köyü’nde bulunan 106 ada 8, 29, 30 ve 31 parsel sayılı taşınmazlarda birlikte malik olduklarını, malikler arasında anlaşmanın mümkün olmadığını beyanla, taşınmazlar üzerindeki ortaklığın öncelikle aynen taksim yoluyla, mümkün olmaması halinde satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.
Yargılama aşamasında davalı ..., bilirkişi raporunda yer alan B ve C harfi ile gösterilen yapıların kendisine ait olduğunu beyan etmiş, ... B ve C harfi ile gösterilen yapıların ...’a ait olduğunu bildirerek, anlaşma sağlanması ve beyanda bulunmak için kendisine süre verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ve ... davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, davaya konu 106 ada 8, 29, 30, 31 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın kabulü ile dava konusu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü davalı ... temyiz etmiştir.
Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.
Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.
Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.
Somut olaya gelince, davalı ... 15.07.2015 tarihli celsede bilirkişi raporunda yer alan B ve C harfi ile gösterilen muhdesatın kendisine ait olduğunu iddia etmiştir. Yine aynı tarihli celsede hazır bulunan davacı ... ve davalı ... tarafından, anılan yapıların ...’a ait olduğu beyan edilmiştir. Mahkemece yapılan keşif sonrası tanzim edilen 25.05.2015 tarihli bilirkişi heyet raporu ile 106 ada 8 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve raporda B harfi ile gösterilen 3 katlı tuğla binanın 193.822,00TL, raporda C harfi ile gösterilen 2 katlı ahır ve mesken vasıflı yapı değerinin 9.472,00TL olduğu saptanmıştır. Anılan yapılar üzerinde davalılardan ...’ın muhdesat iddiası bulunduğundan, yukarıda yer alan ilkeler çerçevesinde mahkemece bu iddiaya karşı tarafların yeniden beyanları alınmalı, davalılar tarafından B ve C harfi ile gösterilen muhsedatların davalı ...’a ait olduğunu kabul etmeleri halinde bilirkişiden ek rapor aldırılarak muhdesat oranlaması yapılmalı, tarafların itiraz etmesi halinde davalı ...’a HMK'nın 165. maddesi uyarınca muhdesatın aidiyeti davası açması için süre verilmeli, dava açılması halinde sonucuna göre bir hüküm kurulması, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekmektedir. Mahkemece bu yönler üzerinde durulmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 21.02.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy